Zachowanie płodności u ludzi oraz ochrona bioróżnorodności zwierząt – to dwa główne tematy 61-go zjazdu światowego towarzystwa naukowego Society for Low Temperature Biology (SLTB), które bada wpływ niskich temperatur na organizmy żywe. Wydarzenie po raz pierwszy w historii odbyło się w Polsce, a naukowcy z Instytutu byli organizatorami wydarzenia.
Spotkanie zgromadziło naukowców z całego świata, zajmujących się mrożeniem komórek, tkanek i narządów, biobankowaniem, zachowaniem płodności, ochroną zagrożonych gatunków oraz konserwacji żywności.
Była to okazja do wymiany wiedzy, nawiązywania współpracy oraz wspólnego poszukiwania innowacyjnych rozwiązań w tematyce zachowania płodności ludzi i zwierząt. Podczas wydarzenia podkreślono globalne znaczenie kriobiologii oraz wiodącą rolę Instytutu InLife w rozwoju tej dziedziny na potrzeby nauki, medycyny, przemysłu i ochrony środowiska.
SLTB to organizacja założona w 1964 roku w Wielkiej Brytanii. Promuje badania nad wpływem kriokonserwacji na organizmy żywe – od poziomu komórkowego aż po całe organizmy. Jest to metoda długoterminowego przechowywania żywych komórek, tkanek, a nawet całych organizmów w bardzo niskich temperaturach, najczęściej poniżej -150°C.
Wyniki tych badań znajdują szerokie zastosowanie w biologii, medycynie, biotechnologii i ochronie bioróżnorodności.
Ochrona organizmów żywych poprzez mrożenie
Konferencję na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie otworzyły wystąpienia powitalne prof. Birgit Glasmacher, przewodniczącej SLTB, oraz dr Taisii Yurchuk, członkini SLTB od 10 lat, aktualnie prowadzącej badania w Instytucie w Olsztynie.
Pierwszego dnia odbyły się trzy główne sesje poświęcone tematom związanym z kriobiologią rozrodu, tworzeniem banków materiału biologicznego oraz nowoczesnym metodom obrazowania, rozmrażania i przechowywania całych narządów.
Drugiego dnia konferencja odbyła się w Instytucie InLife i została rozszerzona o sesję poświęconą kriokonserwacji organizmów wodnych. To metoda polegająca na zamrażaniu komórek, tkanek, a nawet całych zarodków po to, by można je było bezpiecznie przechowywać przez długi czas, a następnie rozmrozić i ponownie wykorzystać – np. w hodowli, leczeniu lub ochronie zagrożonych gatunków.
Wykład w tym temacie wygłosił dr hab. Radosław Kowalski, profesor instytutu. Natomiast dr Tomasz Jeliński opowiedział o zachowaniu tą metodą roślin, podkreślając znaczenie kriokonserwacji dla przemysłu spożywczego oraz zrównoważonego rozwoju.
Trzeciego dnia konferencja odbyła się ponownie na uniwersytecie. Rozpoczęła się sesją poświęconą ochronie bioróżnorodności ptaków, z wykładem plenarnym dr hab. Marioli Słowińskiej. Swoje wystąpienie miała również dr Ewa Sosin, sekretarz European Federation of Animal Science (EAAP), która wygłosiła wykład na temat ochrony zasobów genetycznych zwierząt oraz budowania skutecznych systemów ich zachowania.
Współpraca europejskich ekspertów
Podczas konferencji odbyło się również robocze spotkanie Zarządu Europejskiej Sieci Banków Genów (EUGENA) oraz grupy roboczej ds. ochrony ex situ (ochrona poza naturalnym środowiskiem) Europejskiego Regionalnego Punktu Kontaktowego ds. Zasobów Genetycznych Zwierząt (ERFP). To zespół ekspertów, którzy zajmują się ochroną różnorodności genetycznej zwierząt hodowlanych.
Członkowie obu organizacji aktywnie uczestniczyli w sesjach naukowych, prezentując wyzwania i działania służące ochronie bioróżnorodności, ze szczególnym uwzględnieniem kriokonserwacji Zwiedzili również bank genów Instytutu, laboratoria, odwiedzili Stację Badawczą w Popielnie oraz poznali pracę Zespołu ds. Ochrony Bioróżnorodności.
Wyróżnienia
Podczas Zjazdu wyłoniono zwycięzców konkursu na plakat naukowy, który tradycyjnie odbywa się przy każdej edycji konferencji. Swoje prace naukowe prezentują tam młodzi naukowcy. Ogłoszono również laureatów corocznych Audrey Smith Travel Awards.
Wręczono także Nagrodę SLTB za wybitny wkład w rozwój kriobiologii i działalność Towarzystwa, którą otrzymał dr Pavel Meřička – odpowiedzialny za bank tkanek w Szpitalu Uniwersyteckim w Hradec Králové.
Spotkaniu towarzyszył również konkurs fotograficzny pod hasłem „Niskie temperatury w obiektywie”, a jedną z nagród zdobyła naukowczyni Karolina Łukasik z Instytutu w Olsztynie.
Organizatorzy wydarzenia
Ze strony Instytutu InLife konferencję zorganizował Zespół Patologii Rozrodu i Medycyny Translacyjnej. Kluczową rolę w organizacji 61. Zjazdu SLTB odegrali: prof. dr hab. Dariusz Skarżyński, dr Taisiia Yurchuk, Karolina Łukasik, dr Paweł Likszo oraz dr hab. Beenu M. Jalali.
Kolejny zjazd Towarzystwa SLTB odbędzie się w 2026 roku w Czechach.
Więcej informacji na stronie SLTB.
