Olsztyńskie Porozumienie Doktorantów – razem można więcej!

Wspólne działania na rzecz i w interesie uczestników studiów doktoranckich Olsztyna – to idea przyświecająca Olsztyńskiemu Porozumieniu Doktorantów, którego uroczyste podpisanie odbyło się w trakcie II Otwartego Posiedzenia Zarządu Krajowej Reprezentacji Doktorantów (KRD). Oprócz kwestii prawnych i organizacyjnych związanych ze studiami III stopnia, w trakcie spotkania poruszono równie ważny temat – zdrowia psychicznego doktorantów i środowiska naukowego.

Pod koniec czerwca w Olsztynie odbyło się II Otwarte Posiedzenie Zarządu (OPZ) Krajowej Reprezentacji Doktorantów (KRD) – ogólnopolskiego przedstawiciela środowiska doktorantów. Wydarzenie zorganizowała Rada Samorządu Doktorantów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, a jego współorganizatorem był Samorząd Doktorantów Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie. Ważnym punktem spotkania było uroczyste podpisanie Olsztyńskiego Porozumienia Doktorantów, którym wyrażono chęć podejmowania wspólnych działań na rzecz doktorantów regionu.

Otwarte Posiedzenia Zarządu odbywają się cyklicznie i są podsumowaniem dotychczasowych działań władz KRD. Kluczowymi sprawami poruszanymi przez bieżącą kadencję Zarządu są: status doktoranta od momentu złożenia dysertacji do obrony, warunki zawieszenia nauki w szkole doktorskiej, umocowanie prawne instytucji Rzecznika Praw Doktoranta oraz przedstawicielstwo doktorantów w Komisji Ewaluacji Nauki. Wydarzenie jest dobrą okazją do poszerzenia horyzontów, również organizacyjnych, wymiany doświadczeń, podzielenia się dobrymi praktykami akademickimi. Młodzi naukowcy mają również możliwość rozwijania kompetencji miękkich w trakcie sesji szkoleniowych.

W ramach II OPZ doktoranci mogli wziąć udział w jednej z trzech ścieżek szkoleniowych:

  1. Jak radzić sobie ze stresem?
  2. Silny naukowiec – kompetencje liderskie;
  3. Międzykulturowa etykieta akademicka – jak budować relacje w międzynarodowym środowisku? (prowadzona w języku angielskim, dostępna również dla międzynarodowych doktorantów jednostek organizacyjnych).

OLSZTYŃSKIE POROZUMIENIE DOKTORANTÓW

W ramach II OPZ KRD odbyło się uroczyste podpisanie Olsztyńskiego Porozumienia Doktorantów (OPD). List intencyjny OPD podpisały: Przewodnicząca Samorządu Doktorantów Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN mgr inż. Magda Słyszewska oraz Przewodnicząca Rady Samorządu Doktorantów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie mgr inż. Aleksandra Cichowska-Likszo.

– To porozumienie to owoc wspólnej pracy, rozmów i zaufania między dwoma samorządami doktoranckimi. Wierzę, że ten krok otwiera przed nami nowe możliwości – nie tylko organizacyjne, ale też społeczne i naukowe. Mamy nadzieję, że pozwoli nam to skuteczniej reprezentować nasze interesy, wspierać inicjatywy i tworzyć przestrzeń, w której każdy doktorant w Olsztynie będzie czuł się częścią większej wspólnoty. – podsumowuje mgr inż. Magda Słyszewska.

DOBROSTAN DOKTORANTÓW

Uroczyste otwarcie OPZ zostało zwieńczone panelem dyskusyjnym poświęconym dobrostanowi oraz zdrowiu psychicznemu doktorantów i społeczności akademicko-naukowej. W dyskusji wzięli udział: prof. dr hab. Aneta Andronowska, dyrektor Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej Nauk Rolniczych, prof. dr hab. Paweł Brzuzan, dyrektor Szkoły Doktorskiej UWM, prof. dr hab. inż. Jan Szmidt, Politechnika Warszawska, prof. dr hab. Andrzej Szeptycki, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, mgr Monika Wilanowska, drugi zastępca Rzecznika Praw Doktoranta.

Temat kondycji psychicznej i wyzwań, z jakimi w tym obszarze mierzy się środowisko naukowe coraz bardziej wybrzmiewa w debacie publicznej. W marcu ukazał się raport opracowany przez SWPS na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Z raportu wynika m.in., że szczególnie narażone na pogorszenie zdrowia psychicznego są osoby znajdujące się na wczesnym etapie kariery akademickiej, stąd potrzeba ukierunkowanych działań na rzecz identyfikowania trudności, budowania odporności psychicznej doktorantów czy tworzenia systemowych rozwiązań profilaktycznych i wsparcia psychologicznego.

– Wsparcie inicjatyw ukierunkowanych na zdrowie psychiczne jest ważnym działaniem i należałoby objąć nim zarówno doktorantów, jak i kadrę akademicką – podkreśla prof. Andronowska.

Wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem dyrektor Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN prof. Moniki M. Kaczmarek, rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie prof. Jerzego A. Przyborowskiego, Prezydenta Olsztyna Roberta Szewczyka, Starosty Olsztyńskiego Andrzeja Abako.

O KRAJOWEJ RADZIE DOKTORANTÓW

KRD powstało z potrzeby utworzenia oficjalnego głosu doktorantów, który zostanie włączony do dyskursu akademickiego. Jak czytamy na stronie reprezentantów środowiska doktoranckiego, KRD ma prawo do wyrażania opinii i przedstawiania wniosków w sprawach dotyczących ogółu doktorantów, w tym do opiniowania aktów normatywnych dotyczących doktorantów. Więcej na stronie: krd.edu.pl.

GALERIA: Zdj. dzięki uprzejmości KRD

Czytaj więcej

Insect oil: healthy, eco-friendly, and not so new after all

It is a rich source of nutrients, its production contributes to sustainable development and environmental protection, and it is not new at all. Edible insect oil – because that is what we are talking about – is an excellent alternative to traditional oils – emphasizes Dr. Bartosz Fotschki from the Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn.

– Insect oil is rich in essential fatty acids, minerals, vitamins, and bioactive compounds with antioxidant properties. As a result, this oil can be considered a potentially valuable addition to the human diet, which is not only a sustainable alternative to traditional vegetable and fish oils, but also offers unique health benefits due to its composition, according to a scientist from the Food Biological Functions Team.

This oil attracts attention not only because of its nutritional benefits, but also because it supports sustainable development. Insect farming requires significantly less land, water, and feed compared to traditional livestock farming. In addition to environmental benefits, this type of farming also results in significantly lower greenhouse gas emissions, making it a more sustainable alternative in the pursuit of food security.

Interestingly, insects have been consumed by humans since prehistoric times. – Currently, interest in this product in Western cultures is relatively new and is part of a broader interest in entomophagy (i.e., eating insects), which is gaining popularity as a solution to global food security challenges – says Dr. Bartosz Fotschki.

The global distribution of edible insects is extensive, with Asia, North America, and Africa being the leading regions in terms of species diversity and consumption. Insect oil is obtained from edible insects such as the house cricket (Acheta domesticus), mealworm larvae (Tenebrio molitor), and black soldier fly (Hermetia illucens).

These species are known for their high protein and lipid content, making them ideal for oil extraction. The amount of oil obtained from insects largely depends on the species and the extraction method. For example, it takes about 4 to 5 kg of dried black soldier fly larvae to produce 1 kg of oil.

– Despite their nutritional benefits, consumer acceptance remains a challenge. This is mainly due to cultural perceptions, which is why insect oils are often incorporated into food products in unrecognizable forms, such as blends with vegetable oils or as ingredients in processed foods such as cookies and snacks – the scientist emphasizes.

Currently, EU regulations allow food to be produced from three species of insects: beetles, locusts, and mealworms. In January 2023, the European Union expanded the list of approved products, allowing the marketing of house cricket powder on the EU market. This new ingredient can be added to various food products, such as bread, pizza, other baked goods and ready meals.

Due to its composition and ease of insect breeding, oil from Hermetia illucens (black soldier fly) larvae has attracted considerable attention from scientists around the world in recent years. Such research is also being conducted at our Institute.

These are the first nutritional studies at the Institute to use insect oil. Their main objective is to determine the effect of the oil on the functioning of the digestive tract and liver. The results of the studies will provide new information on the effect of insect oil on the activity of the digestive tract microbiota and the mechanisms regulating lipid metabolism in the liver.

Czytaj więcej

Olej z owadów: zdrowy, proekologiczny i wcale nie taki nowy

Jest bogatym źródłem związków odżywczych, jego produkcja przyczynia się do zrównoważonego rozwoju oraz ochrony środowiska i wcale nie jest taki nowy. Olej z owadów jadalnych – bo o nim mowa – stanowi doskonałą alternatywę olejów tradycyjnych – podkreśla dr hab. Bartosz Fotschki z Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie

– Olej z owadów jest bogaty w niezbędne kwasy tłuszczowe, minerały, witaminy i związki bioaktywne o działaniu przeciwutleniającym. W konsekwencji olej ten może być rozpatrywany jako potencjalnie cenny dodatek do diety człowieka, który stanowi nie tylko zrównoważoną alternatywą dla tradycyjnych olei roślinnych i rybnych, ale także oferuje wyjątkowe korzyści zdrowotne wynikające z jego składu – wskazuje naukowiec z Zespołu Biologicznych Funkcji Żywności.

Nie tylko ze względu na swoje korzyści odżywcze olej ten przyciąga uwagę, ale również z uwagi na wspieranie zrównoważonego rozwoju. Hodowla owadów wymaga bowiem znacznie mniej ziemi, wody i paszy w porównaniu do tradycyjnych zwierząt gospodarskich. Oprócz korzyści środowiskowych, taki typ hodowli powoduje też znacznie niższe emisje gazów cieplarnianych, co czyni ją bardziej zrównoważoną alternatywą w dążeniu do bezpieczeństwa żywnościowego.

Co ciekawe, owady były spożywane przez ludzi już od czasów prehistorycznych. – Obecnie zainteresowanie tym produktem w kulturach zachodnich jest stosunkowo nowe i stanowi część szerszego zainteresowania entomofagią (czyli odżywiania się owadami), która zyskuje na popularności jako rozwiązanie globalnych wyzwań związanych z bezpieczeństwem żywnościowym – podaje dr hab. Bartosz Fotschki.

Globalna dystrybucja owadów jadalnych jest rozległa, a Azja, Ameryka Północna i Afryka są wiodącymi regionami pod względem różnorodności gatunkowej i konsumpcji. Olej owadzi pozyskuje się z owadów jadalnych takich jak świerszcz domowy (Acheta domesticus), larwy mączniaka (Tenebrio molitor) i czarnej muchy (Hermetia illucens)

Gatunki te są znane ze swojej wysokiej zawartości białka i lipidów, dzięki czemu doskonale nadają się do ekstrakcji (wydobycia) oleju. Ilość pozyskanego oleju z owadów w dużej części zależy od gatunku oraz metody ekstrakcji. Na przykład, na wyprodukowanie 1 kg oleju z suszonych larw czarnej muchy żołnierskiej potrzeba około 4 do 5 kg suszonych larw.

– Pomimo korzyści żywieniowych akceptacja konsumentów pozostaje wyzwaniem. Głównie ze względu na postrzeganie kulturowe, dlatego oleje owadów są często włączane do produktów spożywczych w nierozpoznawalnych formach, takich jak mieszanki z olejami roślinnymi lub jako składniki przetworzonej żywności, takiej jak ciasteczka i przekąski – podkreśla naukowiec.  

Obecnie unijne przepisy zezwalają na wytwarzanie jedzenia z trzech gatunków owadów: chrząszczy, szarańczy wędrownej oraz mącznika młynarka. W styczniu 2023 roku Unia Europejska poszerzyła listę dopuszczonych produktów, zezwalając na wprowadzenie do obrotu na unijnym rynku proszku ze świerszcza domowego. Ten nowy składnik może być dodawany do różnych produktów spożywczych, takich jak chleb, pizza, a także inne wypieki i dania gotowe. 

Z względu na swój skład i łatwość hodowli owadów, w ostatnich latach dużą uwagę naukowców na świecie zwraca olej z larw Hermetia illucens (czarnej muchy żołnierza). Takie badania są też prowadzone w Instytucie Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie.

Są to pierwsze badania żywieniowe w Instytucie, w których będzie wykorzystany olej z owadów.

Głównym ich celem jest określenie wpływu oleju na funkcjonowanie przewodu pokarmowego oraz wątroby. Wyniki badań dostarczą nowych informacji w temacie wpływu oleju owadziego na aktywność mikrobioty przewodu pokarmowego oraz mechanizmy regulujące metabolizm lipidów w wątrobie. 

Czytaj więcej

fartuch laboratoryjny

Doctoral Presentations and a Lecture on Artificial Intelligence

On Monday, June 23, 2025, at 9:00 AM in the Skanda seminar room, second-year PhD students of the Interdisciplinary Doctoral School of Agricultural Sciences will present their research achievements as part of the mid-term evaluation.

Following the seminar, at 1:00 PM, Dr. hab. Marek Salamonowicz (University of Warmia and Mazury in Olsztyn) will deliver a lecture entitled „Artificial Intelligence in Academic Research: Legal and Ethical Challenges”.

You are warmly invited to attend the presentations and the lecture.

Prof. dr hab. Aneta Andronowska
Director of the Interdisciplinary Doctoral School of Agricultural Sciences

Czytaj więcej

fartuch laboratoryjny

Prezentacje doktorantów i wykład o sztucznej inteligencji

W poniedziałek, 23 czerwca 2025 r. o godz. 9:00 w sali seminaryjnej Skanda, odbędzie się prezentacja osiągnięć doktorantów II roku Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej Nauk Rolniczych w ramach oceny śródokresowej.

Po seminarium, o godz. 13:00, dr hab. Marek Salamonowicz (UWM Olsztyn) wygłosi wykład pt. „Artificial Intelligence in Academic Research: Legal and Ethical Challenges”.

Serdecznie zapraszam na prezentację i wykład

Prof. dr hab. Aneta Andronowska
Dyrektor Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej Nauk Rolniczych

Czytaj więcej

Dzień Dziecka z nauką 2025

Children’s Day with Science!

Dry ice experiments, bacteria under the microscope, and milk under scrutiny – these educational shows were presented by our scientists on June 3rd at the Children’s Hospital in Olsztyn during a picnic organized for Children’s Day.

As part of the event, educators from the Institute promoting the goals of the EIT Food program – FoodEducators– introduced the youngest participants to the secrets of food science in a way tailored to children’s imagination.

Micro zoo

Children had the chance to explore the fascinating microscopic world of bacteria, especially those found in food and the human digestive system. Participants learned what microorganisms are, their role in our bodies, and why not all bacteria are harmful.

The world under the microscope

During this workshop, children learned about the structure of plant and animal cells and the functions of their organelles. In the practical part, they created artistic models of cells using modeling clay.

Healthy milk

This workshop focused on food quality and safety. Children analyzed milk samples, assessed their appearance and consistency, and learned to distinguish milk from healthy and sick cows. The session highlighted the importance of hygiene and quality control at every stage of food production.

Dry ice shows

Spectacular experiments using dry ice introduced children to the world of physics and chemistry. The demonstrations illustrated phenomena related to temperature changes, cooling, and food preservation – mechanisms also used in food technology.

The workshops were a perfect opportunity to learn through play. Participants gained knowledge about microorganisms, biological processes, and food safety principles, all while having a great time.

Czytaj więcej

Dzień Dziecka z nauką 2025

Dzień Dziecka z nauką!

Eksperymenty z suchym lodem, bakterie pod mikroskopem i mleko pod lupą – takie pokazy edukacyjne nasi naukowcy zaprezentowali 3 czerwca w Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie podczas pikniku zorganizowanego z okazji Dnia Dziecka.

W ramach wydarzenia edukatorzy z Instytutu promującego cele programu EIT Food – FoodEducators– przybliżali najmłodszym tajniki nauki o żywności w sposób dostosowany do dziecięcej wyobraźni.

Mikro zoo

Dzieci miały okazję odkryć fascynujący mikroskopijny świat bakterii, ze szczególnym uwzględnieniem tych, które występują w żywności oraz w układzie pokarmowym człowieka. Uczestnicy dowiedzieli się, czym są mikroorganizmy, jaką pełnią rolę w naszych organizmach oraz dlaczego nie wszystkie bakterie są szkodliwe.

Świat pod mikroskopem

Podczas tych zajęć dzieci poznawały budowę komórek roślinnych i zwierzęcych oraz funkcje ich organelli. W części praktycznej samodzielnie tworzyły artystyczne modele komórek z plasteliny.

Zdrowe mleko

Ten warsztat koncentrował się na zagadnieniach związanych z jakością i bezpieczeństwem żywności. Dzieci analizowały próbki mleka, oceniały ich wygląd i konsystencję, a także uczyły się rozróżniać mleko pochodzące od zdrowych i chorych krów. Zajęcia podkreśliły znaczenie higieny i kontroli jakości na każdym etapie produkcji żywności.

Pokazy z suchym lodem

Spektakularne eksperymenty z użyciem suchego lodu wprowadziły dzieci w świat fizyki i chemii. Pokazy ilustrowały zjawiska związane ze zmianą temperatury, chłodzeniem i konserwacją produktów – mechanizmami wykorzystywanymi również w technologii żywności.

Warsztaty były doskonałą okazją do nauki przez zabawę. Uczestnicy zdobyli wiedzę o mikroorganizmach, procesach biologicznych i zasadach bezpieczeństwa żywności, a przy tym była to doskonała zabawa.

Czytaj więcej

Call for Applications: assistant professor in the Molecular Biology of Reproduction Group

The Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn announces a competition for the position of:

Assistant professor (post- doc position)

in the Molecular Biology of Reproduction Team, in the research project: „Three-dimensional in vitro endometrial model for studying hypoxia-induced changes and maternal-embryonic interactions” financed by the National Science Centre (OPUS 28)

Description of tasks:

  • developing a realistic three-dimensional model of the uterine mucosa, which will enable analysis of the influence of signals from the embryo on the molecular processes occurring during embryo implantation,
  • investigating whether the embryo, as well as hypoxic conditions, can induce changes in the transcriptome of various endometrial cells and in the composition of proteins secreted by endometrial and trophoblast cells (secretome),
  • planning and carrying out experiments, laboratory and statistical analyses, interpretation of obtained results, preparation of presentations and scientific communications, writing scientific publications on the conducted research.

Conditions of employment :

  • employment type: fixed-term full-time employment contract,
  • planned employment period: 36 months,
  • a salary of approximately PLN 9,700 gross per month,
  • place of work: ul. Trylińskiego 18, Olsztyn, Poland,
  • start date: August 2025 (negotiable).

Information about working conditions and career development prospects:

The implementation of the above tasks will significantly enhance the candidate’s scientific expertise in researching mechanisms and factors underlying successful pregnancy development in mammals. The position offers substantial opportunities to develop skills in 3D in vitro culture methods and molecular biology techniques, with a particular focus on transcriptomics, proteomics, and epigenetics.

We offer:

  • stable employment in a renowned scientific institute of the Polish Academy of Sciences,
  • research-focused position with no teaching obligations,
  • opportunities for professional development, including international collaboration and training in molecular biology techniques,
  • friendly work atmosphere and support of an experienced team,
  • access to state-of-the-art research infrastructure,
  • employee benefits, including co-financing of Multisport card activities via the Company Social Benefits Fund.

Qualification requirements:

  • a PhD in biological or related sciences (awarded no earlier than 12 years before the year of employment in the project, with possible extensions for long-term medical leave or parental/caregiving absences),
  • good knowledge of the biology of animal reproduction, documented by own research (in the form of a doctoral thesis, publications from the JRC list and presentations at scientific conferences),
  • scientific achievements expressed as co-authorship in scientific publications indexed in the Journal Citation Reports ; including first author in at least 2 publications in journals indexed in JRC,
  • experience, confirmed by scientific achievements, in the use of molecular biology methods (including the study of the global gene expression profile, RNA and DNA isolation, Real Time PCR, Western Blot ), proteomic analyses , microscopic techniques (immunohistochemistry , immunofluorescence, confocal microscopy), and hormone determination using ELISA,
  • ability to independently plan and conduct in vitro experiments, especially involving primary reproductive tissue and cell cultures,
  • preferred: Experience in isolation and culture of porcine endometrial primary cells (luminal epithelial, stromal), trophoblast cells and/or in vitro 3D cell cultures and/or spatial transcriptomics analysis,
  • proficiency in software tools used for transcriptomic and proteomic data analysis,
  • research internship abroad in a scientific institution,
  • participation in at least one externally funded research project,
  • very good command of English, sufficient for effective communication, preparation of scientific publications, and presentations at international conferences.

Further eligibility criteria are outlined on the NCN website – OPUS 28 regulations, Annex to Resolution No. 84/2024 of the NCN Council of 5 September 2024.

Required documents:

  • copy of the PhD diploma,
  • academic CV including: (1) education, (2) research achievements including publications and conference communications, (3) accomplishments from scientific research, fellowships, awards, scientific experience, workshops and/or training, participation in research projects, and (4) a list of laboratory techniques used,
  • motivation letter,
  • reference letter from the PhD supervisor and/or current employer confirming relevant skills,
  • document confirming a research internship abroad,
  • summary of the PhD thesis,
  • other documents relevant for application assessment.

Application deadline and submission:

Please send your application via email to: a.waclawik@pan.olsztyn.pl (Subject line: “Application for Assistant Professor position in OPUS-28 project”).

The application deadline is July 16, 2025, at 12:00 p.m. (noon, CET).

Selected candidates will be invited for an interview.

The results will be published on the Institute’s website.

In the submitted documents, please include a clause of consent to the processing of personal data by us in the recruitment process:

„I consent to the processing of my personal data contained in the application documents by the Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn with its registered office 10-683 Olsztyn, ul. Trylińskiego 18, in order to carry out the recruitment process and publish the full competition results on the Institute’s website.

Information clause:

  1. The administrator of personal data processed as part of the recruitment process is the Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn with its registered office at 10-683 Olsztyn, ul. Trylińskiego 18, tel. 89 500 32 00, e-mail: institute@pan.olsztyn.pl .
  2. Contact with the personal data protection officer is possible at: iodo@pan.olsztyn.pl.
  3. The provided personal data will be processed for the purpose of implementing the current recruitment process and stored until its completion based on the consent given (in accordance with Article 6(1)(a) of the GDPR).
  4. The data subject has the right to withdraw consent at any time without affecting the lawfulness of processing based on consent before its withdrawal.
  5. The data subject has the right to access his or her personal data, request its rectification or deletion. Submitting a request to delete data is tantamount to resigning from participation in the recruitment process. In addition, she has the right to request restriction of processing in the cases specified in Art. 18 GDPR.
  6. The data subject has the right to lodge a complaint with the President of the Personal Data Protection Office regarding unlawful processing of his or her personal data. This body will be competent to consider the complaint, however, the right to lodge a complaint only concerns the lawfulness of the processing of personal data and does not concern the recruitment process.
  7. The data provided will not be subject to profiling or made available to entities or third countries. The recipients of the data may be institutions authorized by law.
  8. Providing the data contained in the recruitment documents is not obligatory, but it is a necessary condition for participating in the recruitment process.

Czytaj więcej