Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie ma zaszczyt zaprosić na kolejne otwarte seminarium „OL-PAN”. Seminaria „OL-PAN” to spotkania naukowe poświęcone wymianie wiedzy i doświadczeń. Udział w nich biorą badacze z różnych dziecin nauk o życiu, którzy prezentują najnowsze odkrycia i inspirują do wspólnej dyskusji.
Gościem najbliższego wydarzenia będzie dr hab. Marta Wrzosek, prof. UW z Ogrodu Botanicznego, Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, która wygłosi wykład pt. „Komunikacja grzybów”.
Główne zainteresowania badawcze profesor Wrzosek obejmują m.in. mykobiotę gleb górskich, interakcje grzybów uczestniczących w rozkładzie ściółki, relacje antagonistyczne i nieantagonistyczne grzybów z innymi organizmami, mykobiotę rudych mrówek leśnych i procesy zachodzące w ich mrowiskach oraz identyfikację procesów rozkładu nawłoci przez grzyby. Profesor Wrzosek jest członkiem Komitetu Biologii Organizmalnej oraz Komitetu Biologii Ewolucyjnej PAN. Posiada uprawnienia certyfikowanego mykologa budowlanego (PSMB) oraz klasyfikatora grzybów świeżych. Była również pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.
Więcej informacji o prelegentce można znaleźć TUTAJ.
Seminarium odbędzie się 5 września(piątek) o godzinie 9:00 na platformie ZOOM.
In the submitted documents, please include a clause of consent to the processing of personal data by us in the recruitment process:
„I consent to the processing of my personal data contained in the application documents by the Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn with its registered office 10-683 Olsztyn, ul. Trylińskiego 18, in order to carry out the recruitment process and publish the full competition results on the Institute’s website.
Information clause:
The administrator of personal data processed as part of the recruitment process is the Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn with its registered office at 10-683 Olsztyn, ul. Trylińskiego 18, tel. 89 500 32 00, e-mail: institute@pan.olsztyn.pl .
Contact with the personal data protection officer is possible at: iodo@pan.olsztyn.pl.
The provided personal data will be processed for the purpose of implementing the current recruitment process and stored until its completion based on the consent given (in accordance with Article 6(1)(a) of the GDPR).
The data subject has the right to withdraw consent at any time without affecting the lawfulness of processing based on consent before its withdrawal.
The data subject has the right to access his or her personal data, request its rectification or deletion. Submitting a request to delete data is tantamount to resigning from participation in the recruitment process. In addition, she has the right to request restriction of processing in the cases specified in Art. 18 GDPR.
The data subject has the right to lodge a complaint with the President of the Personal Data Protection Office regarding unlawful processing of his or her personal data. This body will be competent to consider the complaint, however, the right to lodge a complaint only concerns the lawfulness of the processing of personal data and does not concern the recruitment process.
The data provided will not be subject to profiling or made available to entities or third countries. The recipients of the data may be institutions authorized by law.
Providing the data contained in the recruitment documents is not obligatory, but it is a necessary condition for participating in the recruitment process.
Warsztaty w laboratoriach, eksperymenty w szkołach, spotkania z naukowcami czy konkurs młodych badaczy – to tylko niektóre z atrakcji czekających na uczestników projektu Kompas Naukowca. Skorzysta z niego ponad 1300 uczniów z Warmii i Mazur. Projekt jest realizowany ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej. Liderem przedsięwzięcia jest Stowarzyszenie Edukacyjno-Oświatowe „Erudycja”, a Instytut partnerem strategicznym.
Z zaplanowanych działań skorzystają uczniowie szkół podstawowych i średnich, ale również najmłodsi – w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Głównym zadaniem jest wspieranie edukacji poprzez nowoczesne technologie i innowacyjne metody nauczania. Upowszechnianie nauki, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży, podkreślenie znaczenia nauk ścisłych (nauki przyrodnicze, inżynieria, technologia, matematyka), a także popularyzacja osiągnięć polskiej nauki i naukowców.
Uczniowie skorzystają z bogatej oferty edukacyjnej.
– Planujemy spotkania naukowców w szkołach. Opowiedzą oni o swojej drodze zawodowej, prowadzonych badaniach, przybliżą jak fascynujące może być życie badacza – mówi Iwona Kieda, liderka Sekcji Komunikacji i Współpracy Międzynarodowej. – W naszych specjalistycznych laboratoriach uczniowie będą mieli okazję uczestniczyć w angażujących warsztatach. Pokażemy im, że nauka to fascynująca dziedzina, w której zmysły, precyzja i ciekawość odgrywają kluczową rolę. Będą też wyjazdowe warsztaty w szkołach czy dni kariery w Stacji Badawczej w Popielnie – dodaje.
Tematyka warsztatów i spotkań dotyczyć będzie zagadnień zdrowego odżywiania, bezpieczeństwa żywności, innowacji technologicznych i świadomych wyborów konsumenckich. Warsztaty będą okazją do promowania kariery badawczej w obszarze technologii żywności i żywienia.
Liderem projektu jest Stowarzyszenie Edukacyjno-Oświatowe „Erudycja” z Olsztyna, które realizuje projekty związane z upowszechnianiem edukacji, ochrony zdrowia i profilaktyki od ponad dwudziestu lat.
– Wsparcie edukacyjne skierowane do najmłodszych i młodzieży to według nas najlepsza inwestycja. Zaproszenie dzieci do zaskakującego świata nauki i zapoznanie ze ścieżkami kariery badawczej ma potencjał, aby znacząco wpłynąć na ich przyszłość – mówi Elżbieta Bartołd, prezeska stowarzyszenia Erudycja. – Taki wczesny impuls może nie tylko rozbudzić ciekawość i motywację do zdobywania wiedzy, ale także pomóc młodym ludziom lepiej zrozumieć, jak wiele jest możliwości, aby realizować swoje pasje i osiągać sukcesy w dorosłym życiu – dodaje.
– Bardzo cieszy nas współpraca z Instytutem. To wielka przyjemność móc współdziałać z tak renomowaną instytucją, która od lat prowadzi pionierskie badania mające realny wpływ na rozwój nauki i poprawy jakości życia. Czeka nas wiele satysfakcjonującej pracy – przekonuje.
Projekt Kompas Naukowca jest dofinansowany z Budżetu Państwa.
Realizacja projektu potrwa do końca grudnia 2025 roku.
Poznawanie żywności za pomocą zmysłów i fascynująca praca naukowca zajmującego się analizą sensoryczną żywności z projektem EIT Food „FoodEducators”, nowoczesne technologie wspierające hodowców i rolników w ramach projektu EIT Food „Grow”, hodowla ras zachowawczych i ochrona bioróżnorodności – naukowcy i eksperci naszego Instytutu oraz Stacji Badawczej w Popielnie zapraszają do strefy rozwoju targów rolniczych w Gryźlinach, gdzie w najbliższą sobotę będą dzielić się wiedzą i inspirować do nauki!
1. Wąchaj, dotykaj, rozpoznawaj! | Analiza sensoryczna żywności z FoodEducators
Czy zastanawialiście się kiedyś, jaką rolę pełnią zmysły podczas jedzenia? Dlaczego zapachy jednych potraw są dla nas szczególnie atrakcyjne, podczas gdy inne niekoniecznie spotkają się z naszym uznaniem? Jak możemy ocenić żywność za pomocą zmysłów: wzroku, słuchu, dotyku, smaku, węchu?
Podczas warsztatów zaprezentujemy uczestnikom kulisy fascynującej pracy naukowca zajmującego się analizą sensoryczną żywności. Tym razem szczególny nacisk położymy na dwa zmysły: węchu i dotyku. Zaprosimy odbiorców do wybrania się z nami w fascynujący świat doznań sensorycznych płynących z żywności i podjęcie wyzwania w rozpoznawaniu zapachów i tekstur.
Pokażemy, jak ważną rolę w żywności odgrywa zapach. W końcu nie tylko zachęca nas do delektowania się pyszną potrawą czy produktem, czasem ostrzega nas również przed zepsutą żywnością, która mogłaby nam zaszkodzić! Naukowcy zaprezentują uczestnikom naturalne zapachy w formie świeżej i suszonej: owoców, warzyw, ziół oraz przypraw. Pokażą również odpowiadające im zapachy sztuczne, tzw. wzorce zapachów, wykorzystywane w laboratorium sensorycznym.
Poznamy też dotyk, najmniej doceniany ze zmysłów, a przecież to dzięki niemu możemy poznać nie tylko teksturę, ale i temperaturę dania. W przypadku żywności ma to ogromne znaczenie, bo kto z nas zjadłby chętnie zimną zupę ogórkową? Naukowcy zaprezentują uczestnikom różne tekstury i opowiedzą o tym, jak możemy opisywać żywność za pomocą dotyku. Warsztaty odbędą się w ramach projektu EIT Food „FoodEducators” , który oferuje bezpłatne materiały edukacyjne przybliżające uczniom szkół podstawowych i średnich zjawiska systemu żywnościowego. Odwiedź nasze stoisko, poznaj nasz program, podejmij wyzwanie! Zaufamy tylko naszym dłoniom i nosom, bez podglądania!
2. Zahibernowane komórki, czyli jak nauka może wesprzeć hodowców bydła | EIT Food Grow
Warsztaty przygotowane w ramach projektu EIT Food GROW będą miały charakter interaktywnych zajęć, podczas których naukowcy krok po kroku pokażą uczestnikom, jak nowoczesne technologie wspierają hodowlę bydła i w jaki sposób przyczyniają się do budowania bardziej zrównoważonego systemu żywnościowego.
Najpierw uczestnicy będą mogli zobaczyć pod mikroskopem gamety, czyli komórki rozrodcze zwierząt, a następnie przyjrzeć się procesowi ich przechowywania w ciekłym azocie i późniejszego rozmrażania. Eksperci szczegółowo wyjaśnią, jak ocenia się jakość męskich komórek rozrodczych po rozmrożeniu i dlaczego ma to znaczenie dla skuteczności rozrodu. Kolejnym etapem będzie pokaz procedur związanych z pozaustrojową hodowlą zarodków – od pobierania i przygotowania komórek jajowych, przez zapłodnienie in vitro, aż po rozwój zarodków w warunkach laboratoryjnych.
Dzięki udziałowi w warsztatach uczestnicy zrozumieją, jak biotechnologia wspiera nowoczesną hodowlę – pozwalając na lepsze wykorzystanie potencjału genetycznego zwierząt, ograniczenie strat hodowlanych i poprawę efektywności produkcji. Zobaczą też, że technologie te mają bezpośredni wpływ na kształtowanie odpornego systemu żywnościowego, w którym liczy się zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo żywnościowe ludzi.
Warsztaty będą miały formę otwartego dialogu – każdy uczestnik będzie mógł zadawać pytania, dzielić się swoimi doświadczeniami i szukać praktycznych rozwiązań razem z ekspertami. Dzięki temu wiedza teoretyczna zostanie powiązana z realnymi potrzebami rolników i hodowców.
3. Hodowla ras zachowawczych i ochrona bioróżnorodności | Stacja Badawcza w Popielnie
Poznaj stację badawczą Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN! To właśnie tutaj, w samym sercu Puszczy Piskiej, nasza stacja prowadzi działania ukierunkowane na ochronę bioróżnorodności, w tym hodowlę ras zachowawczych, a także edukację i turystykę.
Na stoisku zaprezentujemy obszary działania stacji. Uczestnicy dowiedzą się, jak tworzenie obszarów chronionych, ochrona siedlisk czy zapobieganie rozprzestrzenianiu się gatunków inwazyjnych wspierają różnorodność biologiczną, o której ostatnio sporo się słyszy. Na przykładzie krowy rasy Polska Czerwona eksperci stacji wyjaśnią, czym jest hodowla rasy zachowawczej i czemu służy zachowanie unikalnych cech zwierząt gospodarskich, takich jak odporność czy długowieczność. Sięgniemy również po rys historyczny stacji, w tym prowadzoną w przeszłości hodowlę bobra europejskiego. Poznamy również zwierzęta dziko żyjące w lesie, a w przypadku naszej stacji badawczej to nie tylko sarny czy jelenie, ale także… konie! Gości, którzy nie odwiedzili jeszcze Popielna, zachęcimy do wizyty, opowiadając o naszych zagrodach pokazowych, w których można zobaczyć muła, owcę wrzosówkę czy żubronia.
Charakterystyczna myszata maść, krępa budowa, niski wzrost, a przy tym niesamowity spryt i wytrzymałość – konik polski, którego historia związana jest z dzikim tarpanem, to prawdziwy cud natury. W Popielnie, w samym sercu Mazur, już od 70 lat Stacja Badawcza Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie prowadzi jego hodowlę rezerwatową. Z tej okazji 5–6 września br.odbędą się w Popielnie jubileuszowe obchody. Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich, którzy chcą poznać bliżej konika polskiego i unikalną historię jego hodowli.
– 70-lecie hodowli konika polskiego w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych to święto hodowców, leśników, naukowców i wszystkich miłośników przyrody – podkreśla dr Mamadou Moussa Bah, kierownik stacji.
Za jubileuszowymi obchodami stoi Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN wraz ze Stacją Badawczą w Popielnie oraz Kancelarią Polskiej Akademii Nauk.
– Wydarzenie zyskało wyjątkową rangę również dzięki objęciu go patronatem honorowym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcina Kulaska, Ministra Klimatu i Środowiska Paulinę Hennig-Kloska, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego oraz Senacką Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi. To wyraźny sygnał, że troska o tę rodzimą rasę to nie tylko kwestia nauki i hodowli, ale również sprawa kultury, tożsamości narodowej i odpowiedzialności za przyrodę – dodaje dr Bah.
HISTORIA KONIKA POLSKIEGO
Historia konika polskiego w Popielnie ma swoje korzenie w pionierskich badaniach profesora Tadeusza Vetulaniego, który w 1936 r., chcąc udowodnić leśne pochodzenie rasy, założył pierwszy rezerwat hodowlany w Puszczy Białowieskiej. Eksperyment przerwała II wojna światowa, a po śmierci Profesora, by nie zaprzepaścić jego dorobku, podjęto decyzję o kontynuacji hodowli rezerwatowej. Dzięki staraniom profesora Witolda Pruskiego, w 1955 r. stadnina w Popielnie została przejęta przez Polską Akademię Nauk, stając się naukową placówką PAN. W tym samym roku na leśny obszar półwyspu wpuszczono pierwsze stado – ogiera Gordija i osiem klaczy przywiezionych z Białowieży, które dały początek trwającej do dziś hodowli. Rezerwat stopniowo powiększano, zapewniając konikom optymalne, zbliżone do naturalnych warunki bytowania. Przez ponad 70 lat populacja się rozwijała, a Popielno ugruntowało swoją pierwszoplanową, niekwestionowaną pozycję najważniejszego ośrodka, który nie tylko ocalił rodzimą rasę, ale stał się genetyczną rezerwą i źródłem materiału hodowlanego dla całej Polski.
70 LAT HODOWLI REZERWATOWEJ
Hodowla rezerwatowa prowadzona przez Stację Badawczą Instytutu PAN w Olsztynie jest unikatowa w skali Europy, głównie ze względu na wyjątkowe warunki Popielna. To właśnie tu dziko żyjące konie mają do dyspozycji ponad 1600 hektarów lasu. Pokaźny teren wykorzystywany jest również do działań ekologicznych i ochrony bioróżnorodności.
– Naszą hodowlę prowadzimy w celu ochrony i wykorzystania potencjału rodzimej rasy zachowawczej koni, uznawanej za unikalny relikt przyrodniczo-hodowlany, świadczący o naszej polskiej kulturze materialnej i wkładzie, jaki wnieśliśmy do kultury hodowlanej i nauki świata – mówi dr Mamadou Bah.
Stacja dokłada wszelkich starań, żeby dzielić się efektami swojej pracy nie tylko z profesjonalistami – hodowcami i naukowcami – ale też ze środowiskami szkolnymi czy turystami, którzy Popielno odwiedzają szczególnie chętnie latem.
WYDARZENIE NIE TYLKO DLA HODOWCÓW
Tegoroczne obchody zaplanowano na dwa dni, a oprócz części hodowlanej, goście będą mogli wziąć udział w licznych pokazach popularnonaukowych, które przybliżą im tematy m.in. ochrony bioróżnorodności, rolnictwa, żywności czy leśnictwa.
Wydarzenie rozpocznie się 5 września od polowej wierzchowej i zaprzęgowej próby użytkowości dla koników polskich. Od rana goście będą mogli skorzystać z regionalnej biesiady śniadaniowej „Smaki Popielna”, której rolę gospodarza będą pełnić regionalne Koła Gospodyń Wiejskich. Z myślą o rodzinach i osobach, które chciałyby lepiej poznać nie tylko profil działalności organizatorów: Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, Stacji Badawczej, Polskiej Akademii Nauk, ale i wszystkie zaprzyjaźnione organizacje partnerskie, stworzono strefę informacyjną i popularnonaukową, gdzie – szczególnie na najmłodszych uczestników wydarzenia – będą czekały ciekawe eksperymenty, pokazy, konkursy i inne angażujące aktywności. Popołudnie zarezerwowano na wpis młodych ogierów i klaczy do księgi stadnej koni rasy konik polskich.
Drugiego dnia, 6 września, wydarzenie rozpocznie się od czempionatu źrebiąt pod matkami. To jedna z ulubionych części programu – obserwowanie młodych koników, które często już na tym etapie potrafią zaprezentować swój wyjątkowy charakter. Poza częścią śniadaniową oraz popularnonaukową, pojawią się również wykłady i prelekcje, z których będzie można poznać kluczowe informacje dla prowadzonych w Polsce hodowli konika polskiego.
NAUKA W PRZYJAZNYM WYDANIU
– Eksperci Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, Polskiej Akademii Nauk, Mazurskiego Parku Krajobrazowego, Lasów Państwowych, Warmińsko-Mazurskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, Krajowego Wsparcia Rolnictwa i innych Partnerów wydarzenia, dołożą wszelkich starań, żeby zaangażować najmłodszych gości wydarzenia. Cieszymy się, że 70-lecie hodowli rezerwatowej konika polskiego w Popielnie będzie też okazją do nauki o różnorodności biologicznej, florze i faunie naszego regionu, a także zaprezentowania się zaprzyjaźnionych ze stacją organizacji – podsumowuje dr Mamadou Bah.
W PIGUŁCE
KONIK POLSKI: WOLNOŚĆ W LESIE – 70-lecie hodowli rezerwatowej koników polskich w Popielnie
5–6 września 2025, Popielno 25
Organizatorzy: Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie, Stacja Badawcza w Popielnie, Polska Akademia Nauk
Patroni honorowi: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Minister Klimatu i Środowiska, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senat – Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Partnerzy wydarzenia: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w Olsztynie, Skłodowscy Sp. z o.o., Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Olsztynie, Mazurski Park Krajobrazowy, Nadleśnictwo Maskulińskie, Spółdzielnia Mleczarska „Mlekpol” – oddział ZPM Mrągowo, Print.gg, Koło Gospodyń Wiejskich w Łupkach, Koło Gospodyń Wiejskich w Jeżach, Koło Gospodyń Wiejskich „Wojnowiaki” w Wojnowie, Koło Gospodyń Wiejskich „Ładnopolanki” w Ładnym Polu, Koło Gospodyń Wiejskich „Babeczki” w Osiniaku-Piotrowie
Patronat i opieka medialna: TVP3 Olsztyn, Radio Olsztyn
PROGRAM
5 września 2025 (piątek)
9:00–13:00 Polowa wierzchowa i zaprzęgowa próba użytkowości dla koników polskich
Konkurs na stanowisko Specjalista/Starszy Specjalista w Zespole Badawczym pt. „Spersonalizowana diagnostyka śródbłonka naczyniowego w terapii onkologicznej; w kierunku nowoczesnej waskulo-onkologii” (akronim: ADEVASCO) finansowanym ze środków Funduszu Polskiej Nauki, został rozstrzygnięty i wybrana została Pani mgr Aleksandra Adamicka.
Dyrektor Instytutu informuje, że konkurs na stanowisko adiunkta w Zespole Biologii Molekularnej Rozrodu został rozstrzygnięty i wybrany został Pan dr Grzegorz Kopij.
Prof. Jan Kotwica i prof. Mariusz Piskuła, wieloletni naukowcy naszego Instytutu zyskali status członków rzeczywistych Polskiej Akademii Nauk. Do grona najwybitniejszych naukowców, których dorobek i autorytet zostały docenione w sposób szczególny dołączyło 30 spośród dotychczasowych członków korespondentów PAN. Awans do grona członków rzeczywistych potwierdza najwyższe standardy jakości naukowej.
Polska Akademia Nauk jest elitą – wspólnotą wybitnych uczonych, których dorobek i autorytet stanowią o sile polskiej nauki. Dziękuję Państwu, że poddali się ocenie własnego środowiska, podejmując wyzwanie, które wymaga odwagi, wiary i konsekwencji – mówił podczas uroczystości wręczenia oficjalnych powołań członkom PAN prof. Marek Konarzewski, prezes PAN.
Prof. dr hab. Jan Kotwica, profesor emerytowany
Profesor nauk weterynaryjnych, członek korespondent PAN od 2010 r. Wieloletni pracownik Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, w którym kierował Zakładem Fizjologii i Toksykologii Rozrodu, przewodniczył Radzie Naukowej Instytutu, a także pełnił funkcję zastępcy dyrektora ds. naukowych. Działalność naukowa Profesora obejmowała fizjologię zwierząt i regulację procesów rozrodu zwierząt gospodarskich oraz badania wpływu skażeń środowiskowych na procesy rozrodu.
Prof. dr hab. Mariusz K. Piskuła, Zespół Chemii i Biodynamiki Żywności
Profesor nauk rolniczych, członek korespondent PAN od 2013 r. Wieloletni dyrektor Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN. W 2025 r. został powołany do Komitetu Polityki Naukowej, organu doradczego Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zajmującego się kształtowaniem polityki naukowej państwa. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu biochemii oraz chemii i technologii żywności.
