InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN zorganizował międzynarodową wizytę studyjną w ramach Europejskiego Partnerstwa FutureFoodS. Instytut pełni w tym przedsięwzięciu rolę partnera odpowiedzialnego za współtworzenie i rozwój europejskiej sieci Living Labs w obszarze systemów żywnościowych — obejmujących cały łańcuch: od produkcji i przetwórstwa, przez konsumpcję i zdrowie publiczne, po ograniczanie marnowania żywności i wdrażanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym.
Wydarzenie zgromadziło członków partnerstwa oraz reprezentantów Living Labs i inicjatyw z Polski i innych krajów Europy. Celem była wymiana doświadczeń oraz prezentacja praktycznych modeli współtworzenia innowacji, w których nauka, społeczeństwo, biznes i administracja publiczna wspólnie projektują i testują rozwiązania dla transformacji systemów żywnościowych — w modelu tzw. poczwórnej helisy (4H).
Wizyta w Banku Żywności – wzorcowe laboratorium społeczne
Pierwszy dzień wizyty odbył się w Banku Żywności w Olsztynie, partnera Instytutu w sieci EIT Food . Bank uzyskał w partnerstwie FutureFoodS status tzw. „lighthouse social living lab”, co oznacza, że został uznany za jedno z europejskich laboratoriów demonstracyjnych w obszarze innowacji społecznych dla systemów żywnościowych. Status ten przyznawany jest organizacjom, które w sposób systemowy łączą działalność operacyjną z komponentem badawczym i społecznym, testują rozwiązania w warunkach rzeczywistych oraz prowadzą wspólne działania z interesariuszami systemu żywnościowego. Ośrodki takie pełnią rolę demonstratorów i punktów odniesienia dla innych podmiotów rozwijających model Living Lab w Europie.
Uczestnicy wizyty zapoznali się z misją Banku, jego modelem operacyjnym, skalą oddziaływania społecznego oraz rozwiązaniami wdrażanymi w zakresie przeciwdziałania marnowaniu żywności, współpracy z samorządami i lokalnymi przedsiębiorcami oraz budowania partnerstw międzysektorowych.
Living Labs w praktyce – współtworzenie w modelu poczwórnej helisy
W części eksperckiej zaprezentowano inicjatywy wykorzystujące metodologię Living Lab jako narzędzie projektowania i wdrażania zmian w systemach żywnościowych.
The Warsaw Food Lab (Polska) to miejskie laboratorium innowacji, które wspiera lokalną gastronomię i organizacje charytatywne, opracowując rozwiązania redukujące marnowanie żywności i optymalizujące jej dystrybucję do osób potrzebujących, także w sytuacjach kryzysowych.
Lab for Health IrsiCaixa (Barcelona), realizowany przy IrsiCaixa, rozwija partycypacyjne podejście do transformacji środowiska żywieniowego i zdrowotnego. Projekt angażuje społeczności lokalne, administrację publiczną i sektor prywatny w proces współtworzenia interwencji sprzyjających zdrowszym wyborom żywieniowym.
Consumer Engagement Labs, realizowane w InLife w ramach inicjatyw EIT Food, to inicjatywa systematycznego angażowania obywateli w projektowanie innowacji w sektorze żywnościowym. Model CEL, opracowany przez Uniwersytet Warszawski, wykorzystuje narzędzia badań konsumenckich, warsztaty współtworzenia prototypów, umożliwiając włączanie perspektywy konsumentów na wczesnych etapach rozwoju produktów i usług.
Prezentacje koncentrowały się na metodologii współtworzenia jako narzędziu umożliwiającym testowanie rozwiązań w warunkach rzeczywistych oraz ich skalowanie w różnych kontekstach społecznych i regionalnych.
Program wizyty studyjnej FutureFoodS obejmował również warsztat „Living Labs for Business Development – From Creation to Market Success”, poświęcony wykorzystaniu metodologii Living Lab w rozwoju produktów i usług — od fazy koncepcji po wdrożenie rynkowe, z uwzględnieniem aspektów walidacji rynkowej i współpracy z interesariuszami.
Dzień zakończyły warsztaty kulinarne i networking „One Table Experience – Cook, Learn, Share”. Spotkanie miało formułę wspólnego gotowania i pracy zespołowej w mniej formalnym, integracyjnym formacie. Uczestnicy przygotowywali dania roślinne oparte na produktach od lokalnych producentów, co stało się punktem wyjścia do rozmów o zrównoważonych modelach konsumpcji, krótkich łańcuchach dostaw oraz roli lokalnych rynków w transformacji systemów żywnościowych.
Nauka i Campus Living Labs
Drugi dzień wizyty odbył się we współpracy z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, Katedrą Mleczarstwa Wydziału Nauki o Żywności. Uczestnicy wzięli udział w prezentacji modelu „From Milk to Market”, obejmującej pokaz procesu technologicznego na linii przetwórstwa mleczarskiego oraz degustację produktów. Zaprezentowano również doświadczenia Campus Living Lab realizowanego przez Uniwersytet Jagielloński, pokazując rolę uczelni jako przestrzeni testowania innowacji w rzeczywistym środowisku edukacyjnym i produkcyjnym.
Więcej informacji o Europejskim Partnerstwie FutureFoods TUTAJ.
