Badamy molekularne podstawy procesów rozrodczych u samic ssaków –czyli to, co dzieje się we wczesnych etapach ciąży i jak różne czynniki wpływają na prawidłowy jej przebieg i rozwój zarodka. Interesuje nas, jak komunikują się ze sobą zarodek i organizm matki – jakie sygnały wysyła zarodek, a jak reagują na nie macica i jajniki.
Nasze badania skupiają się na kluczowych mechanizmach odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg wczesnej ciąży i cyklu płciowego (rujowego). Pogłębiamy wiedzę o interakcjach między zarodkiem a organizmem matki, które wpływają na matczyne rozpoznanie ciąży, sukces implantacji zarodka oraz rozwój łożyska.
Interesuje nas, w jaki sposób sygnały wysyłane przez zarodek oraz hormony, cytokiny i czynniki środowiska wpływają na funkcjonowanie błony śluzowej macicy, jajnika i zarodka. Analizujemy te procesy na poziomie regulacji endokrynnych, komórkowych i molekularnych, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów epigenetycznych. Wykorzystujemy zaawansowane metody biologii molekularnej i komórkowej, w tym: badanie metylomu, celowane sekwencjonowanie metylacji DNA (TM-Seq), sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek (scRNA-seq), techniki wyciszania genów, analizy z zakresu transkryptomiki i proteomiki, oznaczanie stężenia hormonów (EIA i RIA), mikrodysekcję laserową oraz obrazowanie mikroskopowe.
Głównym modelem zwierzęcym, na którym pracujemy jest świnia domowa – gatunek o dużym znaczeniu zarówno dla nauki, jak i praktyki hodowlanej. W naszych badaniach wykorzystujemy modele in vivo, ex vivo, klasyczne hodowle tkankowe i komórkowe in vitro, a także nowoczesne modele trójprzestrzenne hodowli komórek (3D) in vitro. Prowadzimy również badania z wykorzystaniem tkanek ludzkiego łożyska oraz linii komórkowych ludzkiego trofoblastu i błony śluzowej macicy. Umożliwia nam to porównania międzygatunkowe i zwiększa potencjał translacyjny naszych badań.
Nasze badania umożliwiają identyfikację molekularnych markerów rozwoju zarodka i prawidłowej funkcji układu rozrodczego (endometrium i jajnika), Wiedza ta może być wykorzystana w diagnozowaniu i leczeniu problemów z płodnością.
Dążymy do tego, by nasze odkrycia przyczyniły się do rozwoju innowacyjnych rozwiązań w biotechnologii i wspomaganiu rozrodu. Wyniki naszych badań mogą znaleźć zastosowanie w opracowaniu strategii, które poprawiają wskaźniki płodności i ograniczą straty zarodków we wczesnym etapie rozwoju. Ma to znaczenie zarówno dla medycyny, jak i hodowli zwierząt.
Aktualne projekty i granty badawcze:
- Wpływ sygnałów zarodkowych na metylom endometrium świni jako nowy mechanizm uczestniczący w ustaleniu i rozwoju ciąży (projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, OPUS 47, okres realizacji 2023-2027, kierownik: prof. dr hab. Agnieszka Wacławik);
- Trójwymiarowy model endometrium in vitro do badania zmian wywołanych hipoksją oraz interakcji matczyno-zarodkowych (projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, OPUS 55, okres realizacji 2025-2029, kierownik: prof. dr hab. Agnieszka Wacławik).
