admin, Autor w serwisie InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk

Unknown parental influence on offspring quality in perch

Fish eggs are among the largest sex cells in the vertebrate world, but the processes and mechanisms within them are not yet fully known. In perch, one of the unknowns is the influence of factors from the parents on the quality of the offspring – the larvae. The answer is being sought by scientists from the Department of Gamete and Embryo Biology of our Institute.

– We know little about parental influence on offspring quality in most domesticated fish species. In the case of perch, no such data are available at all. Therefore, we are looking for an answer to the question of what factors on the part of the female and/or the male make one fish of their offspring qualitatively better and the other worse – explains study leader Dr Daniel Żarski from the Department of Gamete and Embryo Biology of the IAR&FR PAS in Olsztyn.

„PACKAGE” WITH A SET OF EXPERIENCES

Key to understanding these factors is the study of eggs and larvae at the molecular level. Fish eggs are some of the largest sex cells in the vertebrate world – they have a lot of different kinds of molecules in them, including a lot of spare material (mainly in the form of fats and proteins), which allows the fish larvae to continue to develop for some time after hatching. This is because fish in our climatic zone spawn and in most cases abandon their eggs (there is no gestation stage as in mammals or egg-laying as in birds), so such a cell, in order to develop on its own, must be adequately protected and supplied „for the immediate future”.

As in any other cell, there are a number of different molecules in the egg besides the DNA itself. – We looked specifically at the mRNA, where there is encoded information that the mother wants to pass on to her offspring – a set of experiences from a whole year, such as the stress she has experienced or interactions with other fish or predators. All this information is passed on by the mother to the egg so that the offspring, at least initially, are prepared for the problems they may encounter. We call this non-genetic inheritance – says the fish reproductive scientist.

This information is easily modifiable – the mother 'updates’ it every year on the occasion of each reproduction.
– Among other things, precisely because of the factors to which the female has been exposed recently, one year her offspring will be of better quality and the next year they may be of worse quality – adds Daniel Żarski.

Such factors that determine the quality of the offspring – here understood as the ability of the larvae to hatch and to adapt to the rearing conditions – are numerous. Not only on the part of the mother, but also on the part of the father, and they are still not fully known.

ON THE HALFWAY

Daniel Żarski’s team is working on solving this issue, conducting research as part of the project entitled 'Transcriptomic and zootechnical analysis of parental influence on offspring quality in perch, Perca fluviatilis’, funded by the National Science Centre (NCN).

We are halfway through the project. We have already carried out 4 of the 6 planned experiments (plus one additional one), and we have to remember that under our climate conditions we are able to carry out reproductive studies on perch only once a year – in spring, when the fish are spawning. One of the biggest challenges so far has been to carry out an experiment comparing two extremely different phenotypes, i.e. larvae from wild, domesticated fish and their crosses. We are now analysing the collected data, the preliminary results of which seem very promising – the scientist points out.

The researchers still have an experiment ahead of them which is expected to help decipher what causes twin offspring to have different growth potential and, as a result, to be of different sizes.

– Our project is not based on specific hypotheses, but is an exploratory project. In other words, we are trying to understand these mechanisms that we observe, rather than 'squeezing them’ into a top-down framework – emphasises Daniel Żarski.

The project started in 2021 and will last until 2026. The amount of funding is more than PLN 2.8 million. IAR&FR’s partner in the project is the Stanisław Sakowicz Inland Fisheries Institute in Olsztyn.

OBJECTIVE: TO SET THE STANDARDS

According to Daniel Żarski, the knowledge gained through the project’s research will not only contribute to the advancement of science on the topic of perch fish reproduction and larviculture, but may also find applications in aquaculture in the future.

– Perch are the right species to study for several reasons: they are much larger than typical model fish, they have high fecundity, they are a young species phylogenetically, and they have a large and growing breeding potential. Therefore, our overarching goal is to set some standards for creating selection criteria, always much needed by breeders,” explains Daniel Żarski.

Zagadka wpływu rodzicielskiego na jakość potomstwa u okonia

Rybia ikra należy do jednych z największych komórek płciowych w świecie kręgowców, jednak procesy i mechanizmy w niej zachodzące nie są jeszcze w pełni poznane. U okonia jedną z zagadek jest wpływ czynników pochodzących od rodziców na jakość potomstwa – larwy. Odpowiedzi szukają naukowcy z Zespołu Biologii Gamet i Zarodka naszego Instytutu.

– Na temat wpływu rodzicielskiego na jakość potomstwa u większości udomowionych gatunków ryb wiemy niewiele. W przypadku okonia takich danych w ogóle nie ma. Dlatego szukamy odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki ze strony samicy i/lub samca sprawiają, że jedna ryba z ich potomstwa jest jakościowo lepsza, a druga gorsza – tłumaczy kierownik badań dr hab. Daniel Żarski z Zespołu Biologii Gamet i Zarodka IRZiBŻ PAN w Olsztynie.

„PACZKA” Z ZESTAWEM DOŚWIADCZEŃ

Kluczem do poznania tych czynników są badania ikry oraz larw na poziomie molekularnym. Rybia ikra to jedne z największych komórek płciowych w świecie kręgowców – posiada w sobie bardzo dużo różnego rodzaju molekuł, w tym dużo materiału zapasowego (głównie w postaci tłuszczów i protein), który pozwala rybim larwom rozwijać się jeszcze przez pewien czas po wykluciu. Ryby naszej strefy klimatycznej składają bowiem ikrę i w większości przypadków ją niejako porzucają (nie ma tu etapu ciąży jak u ssaków czy też wysiadywania jaj jak u ptaków), dlatego taka komórka, aby się sama rozwijała, musi być odpowiednio zabezpieczona i zaopatrzona „na najbliższą przyszłość”.

Jak w każdej innej komórce, w ikrze znajduje się szereg różnych molekuł poza samym DNA. – My zwróciliśmy uwagę akurat na mRNA, gdzie znajdują się zakodowane informacje, które matka chce przekazać swojemu potomstwu – taki zestaw doświadczeń z całego roku dotyczący m.in. stresu, jaki przeżyła czy interakcji z innymi rybami lub drapieżnikami. Te wszystkie informacje matka przekazuje do ikry, by potomstwo, przynajmniej na początku, było przygotowane na problemy, które mogą je spotkać. Nazywamy to niegenetycznym dziedziczeniem – opowiada naukowiec zajmujący się rozrodem ryb.

Te informacje są łatwo modyfikowalne – matka „aktualizuje” je co roku przy okazji każdego rozrodu. – Między innymi właśnie z powodu czynników, na które samica została wyeksponowana w ostatnim czasie, w jednym roku jej potomstwo będzie lepszej jakości, a w kolejnym – może być gorszej – dodaje Daniel Żarski.

Takich czynników, które warunkują jakość potomstwa – tu rozumianą jako zdolność larw do wyklucia oraz adaptacji do warunków hodowlanych – jest wiele. Nie tylko ze strony matki, ale także ze strony ojca, i wciąż nie są w pełni poznane.

NA PÓŁMETKU

Nad rozwiązaniem tej zagadki pracuje zespół Daniela Żarskiego, prowadząc badania w ramach projektu pn. „Transkryptomiczna i zootechniczna analiza wpływu rodzicielskiego na jakość potomstwa u okonia, Perca fluviatilis”, finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (NCN).

– Jesteśmy w połowie projektu. Wykonaliśmy już 4 z 6 zaplanowanych eksperymentów (plus jeden dodatkowy), a warto pamiętać, że badania nad rozrodczością okonia, w naszych warunkach klimatycznych, możemy wykonywać tylko raz w roku – na wiosnę, kiedy ryby przystępują do tarła. Jednym z największych dotąd wyzwań było przeprowadzanie eksperymentu porównującego dwa ekstremalnie różne fenotypy, czyli larwy pochodzące od ryb dzikich, udomowionych oraz ich krzyżówki. Teraz analizujemy zebrane dane, których wstępne wyniki wydają się być obiecujące – wskazuje naukowiec.

Przed badaczami jeszcze m.in. eksperyment, który ma pomóc rozszyfrować, z czego wynika, że potomstwo bliźniacze ma inny potencjał wzrostowy i w efekcie jest różnej wielkości.

– Nasz projekt nie bazuje na konkretnych hipotezach, ale jest projektem eksploracyjnym. Innymi słowy, staramy się zrozumieć te mechanizmy, które zaobserwujemy, a nie „wcisnąć je” w odgórnie założone ramy – podkreśla Daniel Żarski.

Projekt rozpoczął się w 2021 r. i potrwa do 2026 r. Kwota dofinansowania wynosi ponad 2,8 mln zł. Partnerem IRZiBŻ PAN w realizacji projektu jest Instytut Rybactwa Śródlądowego im. S. Sakowicza – Państwowy Instytut Badawczy.

CEL: WYZNACZYĆ STANDARDY

Jak przekonuje Daniel Żarski, wiedza zdobyta dzięki badaniom prowadzonym w projekcie nie tylko przyczyni się do rozwoju nauki w temacie rozrodu i larwikultury ryb okoniowatych, ale też może znaleźć w przyszłości zastosowanie w akwakulturze.

– Okoń jest wdzięcznym gatunkiem do badań z kilku powodów: jest znacznie większy od typowych ryb modelowych, cechuje go duża płodność, jest młodym gatunkiem pod względem filogenetycznym, a do tego ma duży i wciąż rosnący potencjał hodowlany. Dlatego naszym nadrzędnym celem jest wyznaczenie pewnych standardów do tworzenia kryteriów selekcyjnych, zawsze tak bardzo potrzebnych hodowcom – wyjaśnia Daniel Żarski.

Projekt „Centrum Badań Środowiska i Innowacyjnych Technologii Żywności dla Jakości Życia” współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020 dobiega końca. Zobacz, jak powstawało najnowocześniejsze centrum badawcze w regionie.

Kompleksowa inwestycja, w ramach której powstaje nowa siedziba Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, to duży wkład w rozwój Olsztyna i całego regionu. Bliskie sąsiedztwo Olsztyńskiego Parku Naukowo-Technologicznego podkreśla obrany kierunek rozwoju jednostki – łączenie osiągnięć nauki z użytecznością oraz dążenie do innowacji, które z poszanowaniem dla zrównoważonego rozwoju bezpośrednio przełożą się na jakość życia człowieka.

Nowy budynek scala wszystkie przestrzenie naukowe Instytutu dotychczas zlokalizowane w Olsztynie i w Białymstoku, a jego powstanie jest efektem skutecznej współpracy z władzami samorządowymi Miasta Olsztyna oraz Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Zobacz także: Budowa nowej siedziby Instytutu na finiszu

Assistant Professor/Associate Professor at the Department of Biodiversity Protection

Position: Assistant Professor/Associate Professor (depending on qualifications)

Place of work: Department of Biodiversity Protection in Popielno

Address details of the Department’s headquarters:

Popielno 25, 12-220 Ruciane-Nida
(53.751075790835806, 21.627480068526207)

Working time: full time

Expectations:

targeting research interests,
applying scientific research projects and developing publications with IF articles,
developing methodological skills in biochemical, microbiological, molecular biology analyses,
communicativeness and good work organization

Research profile of the Department of Biodiversity Protection, indicating the scientific research in which the candidate would participate:

behavior of free-living fauna,
genetic diversity of free-living animals,
biotechniques of mammalian reproduction,
relationships between nutrition and animal welfare,
anthropopressure and epigenetic changes affecting the welfare of free-living animals,
preservation and tissue banking,
the potential of wild game as a meat raw material,
use of in vitro models and molecular biology techniques for biodiversity conservation research.

Candidate qualification requirements:

knowledge of animal physiology, biochemistry,
master’s degree (assistant Professor) or doctoral degree (Associate Professor) in agricultural, biological, veterinary or related sciences,
proven in own research (in the form of a master’s/doctoral thesis, Philadelphia-listed publications, and presentations of results at scientific conferences) knowledge of animal biology and behavior,
experience in the application of molecular biology methods and microscopic techniques and computer analysis of results, especially ELISA, Real Time PCR will be an additional advantage,
participation in research projects (Associate Professor),
participation in scientific conferences (Associate Professor),
good English level knowledge, knowledge of another foreign language will be an additional advantage,
practical ability to drive a passenger car (category B, at least 2 years),
courses, training and practical skills related to working with animals and in the laboratory will be an advantage,
references on your experience in scientific and analytical work will be an additional advantage.

Working conditions:

Basic salary:

Assistant: PLN 4300 gross per month
Assistant Professor: 5300 PLN gross per month

Working days, with the possibility of task work when specific experiences are carried out. There is a possibility of additional employment in external projects.

Prospects:

working in a close-knit team, open to innovative ideas and teamwork,
opportunity to engage in activities that popularize science,
work focused on achieving ambitious results,
evaluation of achievements at periodic team meetings, in a support-oriented atmosphere,
motivation in the form of participation in scientific conferences.

Required documents:

a copy of a graduate degree (Assistant Professor) or a doctoral degree (Associate Professor),
an indication of the convergence of scientific achievements with the research profile of the Department in the form of a master’s thesis/doctoral dissertation and/or publication from the Philadelphia list and/or presentation of results at scientific conferences
CV,
cover letter,
references (if the candidate has any).

Applications for the competition should be sent to the e-mail address: j.papurzynska@pan.olsztyn.pl or to:

Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences,
Human Resources Department
10 Tuwima Street, 10-748 Olsztyn.

The deadline for submission of documents is February, 18, 2024 at 12:00 pm.

Konkurs na stanowisko asystenta/adiunkta w Zespole Ochrony Bioróżnorodności w Popielnie

Stanowisko: asystent/adiunkt (w zależności od kwalifikacji)

Miejsce pracy: Zespół Ochrony Bioróżnorodności z siedzibą w Popielnie

Dane adresowe siedziby Zespołu:

Popielno 25, 12-220 Ruciane-Nida
(53.751075790835806, 21.627480068526207)

Wymiar etatu: pełny etat

Oczekiwania:

nakierowanie na realizację zainteresowań badawczych,
aplikowanie projektów naukowo-badawczych i opracowanie publikacji w artykułach z IF,
rozwijanie umiejętności metodycznych w analizach biochemicznych, mikrobiologicznych, biologii molekularnej,
komunikatywność i dobra organizacja pracy.

Profil badawczy Zespołu Ochrony Bioróżnorodności, wskazujący na badania naukowe, w których kandydat miałby uczestniczyć:

behawior fauny wolno żyjącej,
zróżnicowanie genetyczne zwierząt wolno żyjących,
biotechniki rozrodu ssaków,
zależności pomiędzy żywieniem a dobrostanem zwierząt,
antropopresja i zmiany epigenetyczne wpływające na dobrostan zwierząt wolno żyjących,
konserwacja i bankowanie tkanek,
potencjał dziczyzny jako surowca mięsnego,
wykorzystanie modeli in vitro i technik biologii molekularnej do badań dotyczących ochrony bioróżnorodności.

Wymagania kwalifikacyjne kandydata:

wiedza z zakresu fizjologii zwierząt, biochemii,
tytuł magistra (asystent) lub stopień doktora (adiunkt) nauk rolniczych, biologicznych, weterynaryjnych lub pokrewnych,
udokumentowana badaniami własnymi (w formie pracy magisterskiej/doktorskiej, publikacji z listy filadelfijskiej oraz prezentacji wyników na konferencjach naukowych) znajomość tematyki biologii i behawioru zwierząt,
doświadczenie w stosowaniu metod biologii molekularnych oraz technik mikroskopowych i analizie komputerowej wyników, szczególnie ELISA, Real Time PCR będą dodatkowym atutem,
udział w projektach badawczych (adiunkt),
udział w konferencjach naukowych (adiunkt),
dobra znajomość języka angielskiego w mowie i piśmie, znajomość innego języka obcego będzie dodatkowym atutem,
praktyczna umiejętność prowadzenia samochodu osobowego (kategoria B, co najmniej 2 lata),
kursy, szkolenia i praktyczne umiejętności związane z pracą przy zwierzętach oraz w laboratorium będą dodatkowym atutem,
referencje dotyczące posiadanego doświadczenia w pracy naukowo-badawczej oraz analitycznej będą dodatkowym atutem.

Warunki pracy:

Wynagrodzenie zasadnicze:

Asystent: od 4300 zł brutto miesięcznie
Adiunkt: od 5300 zł brutto miesięcznie

Istnieje możliwość dodatkowego zatrudnienia w projektach zewnętrznych. Praca w dni robocze, z możliwością pracy zadaniowej w przypadku realizacji zadań w projekcie.

Perspektywy:

praca w zgranym zespole, otwartym na innowacyjne pomysły i pracę zespołową,
możliwość zaangażowania w działania popularyzujące naukę,
praca nastawiona na osiągnięcie ambitnych rezultatów,
ewaluacja osiągnięć na cyklicznych zebraniach zespołowych, w atmosferze ukierunkowanej na wsparcie,
motywacja w postaci uczestnictwa w konferencjach naukowych.

Wymagane dokumenty:

kopia dyplomu ukończenia studiów wyższych (asystent) lub uzyskania stopnia doktora (adiunkt),
wskazanie zbieżności dorobku naukowego z profilem badawczym Zespołu w postaci pracy magisterskiej/doktorskiej i/lub publikacji z listy filadelfijskiej i/lub prezentacji wyników na konferencjach naukowych
CV,
list motywacyjny,
referencje (jeśli kandydat posiada).

Zgłoszenia do konkursu należy przesłać na adres e-mail: j.papurzynska@pan.olsztyn.pl lub na adres:

Instytut Rozrodu Zwierząt Badań Żywności PAN,
Dział Kadr
ul. Tuwima 10, 10-748 Olsztyn

Termin składania dokumentów upływa w dniu 18.02.2024 r. o godz. 12.00.

Prowadzisz badania i zastanawiasz się, jak możesz się rozwijać, aby zostać nie tylko dobrym naukowcem, ale i menedżerem zespołu czy kierownikiem projektów? Mamy dla Ciebie propozycję bezpłatnego kursu w ramach 2. edycji Rising Managers Academy – Akademii Liderów Nauki, tworzonej przez Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie. Dowiesz się, jak umiejętnie składać wnioski o granty, jak być dobrym liderem zespołu badawczego i jak efektywnie komunikować swoje osiągnięcia wśród różnych grup odbiorców.

Zajęcia ruszają w styczniu 2024 r. i będą się odbywać do końca października – raz w miesiącu, stacjonarnie, w siedzibie Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.

Czym jest RMA – Akademia Liderów Nauki?

Szkolenie dla naukowców w ramach Akademii Liderów Naukito nowa inicjatywa, która ma wspierać badaczy w rozwoju, przede wszystkim pod kątem umiejętności przywódczych, efektywnego ubiegania się o granty oraz komunikowania swoich pomysłów wśród społeczeństwa. Do udziału zapraszamy pracowników naukowych ze wszystkich dyscyplin badawczych!

Co w programie?

Ścieżka edukacyjna w Akademii Liderów Nauki została zaprojektowana wg. koncepcji design thinking. Naukowcy będą szkolić się w zakresie kompetencji miękkich tj. budowania zespołu, przygotowywania wniosków o dofinansowania, zarządzania projektami, sztuki negocjacji, autoprezentacji, i innych. Zajęcia będą miały w większości charakter praktycznego warsztatu z wykorzystaniem metod i narzędzi projektowych. Uczestnicy będą pracować nad wyzwaniem – od etapu badawczego do fazy tworzenia prototypu, a finalny efekt ocenią przedstawiciele otoczenia społeczno-gospodarczego.

Zajęcia będą prowadzone w języku polskim i angielskim przez cenionych praktyków o dużym doświadczeniu w obszarze zarządzania karierą zawodową w sektorze nauki.

Jak się zapisać?

Jeśli chcesz się zgłosić, prześlij nam swoje CV i list motywacyjny na adres: k.wilczek@pan.olsztyn.pl

Na zgłoszenia czekamy do 4 grudnia br. Liczba miejsc jest ograniczona.

Udział w szkoleniu jest bezpłatny!

Więcej informacji o poprzedniej edycji Akademii (2022) tutaj.

Rising Managers Academy – Akademia Liderów Nauki – jest częścią projektu UE H2020 (952601) ERA Chairs WELCOME2 „Creating the Centre of Excellence in Nutrigenomics to optimize health and well-being”, realizowanym w Instytucie Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN.

Wszechnica PAN: rusza V edycja wykładów popularnonaukowych

Oddział PAN w Olsztynie i w Białymstoku zaprasza na kolejną odsłonę Wszechnicy – jesiennego cyklu wykładów popularnonaukowych poruszających najciekawsze zjawiska z obszaru „Człowiek-Środowisko-Żywność-Zdrowie”, które poprowadzą wybitni polscy naukowcy. Wszystkie spotkania zaplanowano w formacie online.

Program:

14.11.2023, godz. 13.00 – dołącz

Dwugłos o biologii i hodowli sandacza z perspektywy XXI wieku:

1. „Sandacz – ekologia i gospodarowanie”

Dr Andrzej Kapusta, Zespół Ichtiologii, Hydrobiologii i Ekologii Wód, Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie

2. „Udomowienie sandacza – sposób na efektywną hodowlę pożądanej ryby”

Dr hab. Daniel Żarski, Zespół Biologii Gamet i Zarodka, Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie

21.11.2023, godz. 13.00 – dołącz

Dwugłos o postępie w leczeniu zaburzeń słuchu:

1. „Współczesne możliwości leczenia i rehabilitacji zaburzeń słuchu”

Prof. dr hab. n. med. Henryk Skarżyński, Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie

2. „Współczesne możliwości wczesnego wykrywania i diagnostyki zaburzeń słuchu”

Prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Krzysztof Kochanek, Instytut Fizjologii i Patologii słuchu
w Warszawie

28.11.2023, godz. 13.00 – dołącz

Dwugłos o produkcji pieczywa i jego wartości żywieniowej:

1. „Produkcja pieczywa – tradycja i nowoczesność”

Prof. dr hab. inż. Katarzyna M. Majewska, Katedra Przetwórstwa i Chemii Surowców Roślinnych, Wydział Nauki o Żywności, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

2. „Chleb marzeń – wczoraj, dzisiaj, jutro”

Dr inż. Krzysztof Dziedzic, Katedra Technologii Żywności Pochodzenia Roślinnego (Pracownia Chemii i Technologii Zbóż), Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

06.12.2023, godz. 13.00 – dołącz

Dwugłos o diagnostyce chorób przenoszonych przez kleszcze – teraźniejszość i przyszłość:

1. „Jak diagnozujemy choroby przenoszone przez kleszcze”

Prof. dr hab. Joanna Zajkowska, Klinika Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku.

2. „Metody multiomiczne w diagnostyce chorób przenoszonych przez kleszcze”Prof. dr hab. Anna Moniuszko-Malinowska, Klinika Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

Microbiology workshops with Food Educators

The use of yeast in the food industry, learning about and testing methods for examining milk, counting bacteria, preparing microscope slides – the laboratories of the Division of Food Science of the Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences opened their doors to secondary school students from Olsztyn.

How do you get young people interested in food to help them shape informed consumer attitudes, develop critical thinking, and present exciting career opportunities in the agri-food sector that will lead to an active transformation of the food system in the future? Preferably from the practical side, as secondary school students found out during the Microbiology workshops with Food Educators.

The meeting started with an introduction to microbiology and the yeast 'strongmen’. Marzena Lenkiewicz from the Microbiology Laboratory of the IAR&FR PAS talked about these remarkable microorganisms and their use in the food industry. After the theoretical part, students continued in the laboratories, where they learnt about food safety and milk testing methods, conducted tests on their own, prepared microscope slides and counted bacteria.

– We are happy to show young people the world of science. Perhaps they will choose a career in science (…) Thank you very much for the opportunity to show the whole institute and for the workshop – concludes Ewa Stanisławska-Lepko, a teacher from the Wisława Szymborska Group of Catering and Food Schools in Olsztyn.

Food Educators is a programme of the European Knowledge and Education Community for Food (EIT Food), which creates and disseminates the materials essential to teach young people about healthy and sustainable eating habits. It enables the youngest consumers to make choices that are good for both them and the environment. Food Educators is also about promoting interesting career paths throughout the food supply chain and encouraging adepts to enter the agri-food sector. Join the international network at www.foodeducators.eu

Warsztaty mikrobiologiczne z Food Educators

Zastosowanie drożdży w przemyśle spożywczym, poznanie i samodzielne przetestowanie metod badania mleka, liczenie bakterii, przygotowanie preparatów mikroskopowych – uczniowie szkół średnich z Olsztyna i okolic odwiedzili Laboratorium Mikrobiologiczne IRZiBŻ PAN.

Jak zainteresować młodzież żywnością, by pomóc im wykształcić świadome postawy konsumenckie, rozwinąć krytyczne myślenie, zaprezentować fascynujące możliwości pracy zawodowej w branży rolno-spożywczej, które w przyszłości przełożą się na aktywną transformację systemu żywnościowego? Najlepiej od strony praktycznej, o czym przekonali się uczniowie szkół średnich podczas warsztatów mikrobiologicznych z Food Educators.

Spotkanie rozpoczęto od wprowadzenia do mikrobiologii i zainteresowania uczniów „mocarnymi mocarzami”, czyli drożdżami. O tych niezwykłych mikroorganizmach i wykorzystaniu ich w przemyśle spożywczym opowiedziała mgr inż. Marzena Lenkiewicz. Po części teoretycznej uczniowie przeszli do laboratoriów, w których poznali zagadnienie bezpieczeństwa żywności i metody badania mleka, samodzielnie przeprowadzili testy, przygotowali preparaty mikroskopowe i liczyli bakterie.

– Cieszymy się, że możemy pokazać młodzieży świat nauki. Być może wybiorą karierę naukową (…) Bardzo dziękuję za możliwość pokazania Instytutu i za warsztaty – podsumowuje Ewa Stanisławska-Lepko, nauczycielka z Zespołu Szkół Gastronomiczno-Spożywczych im. Wisławy Szymborskiej w Olsztynie.

Food Educators to program Europejskiej Wspólnoty Wiedzy i Edukacji w obszarze żywności (EIT Food), który tworzy i upowszechnia materiały niezbędne do nauczania młodych ludzi o zdrowych i zrównoważonych nawykach żywieniowych. Umożliwia najmłodszym konsumentom dokonywanie takich wyborów, które będą dobre zarówno dla nich, jak i dla środowiska. Food Educators to także promocja ciekawych ścieżek zawodowych w całym łańcuchu dostaw żywności i zachęcanie adeptów do podjęcia pracy w sektorze rolno-spożywczym. Dołącz do międzynarodowej sieci na www.foodeducators.eu

Meatless Monday with Food Educators

Spaghetti bolognese, burgers, scrambled eggs, smoothies – these are dishes that are quite popular in a teenager’s diet. Is it possible to prepare them in such a way that they are delicious, easy to prepare, healthy and 100% plant-based? The Institute’s experts in the EIT Food 'Food Educators’ project have shown that it is!

Meatless Monday is a worldwide campaign encouraging consumers to reduce their meat consumption – for their own health and for care of the planet. The name of the campaign suggests that the challenge to reduce meat and zoonotic products should start by eliminating meat from our diet for at least one day a week.

While information campaigns outline the topic, a more effective method of supporting a change in consumer habits, especially for young people, is practical action. The Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences, as part of the 'Food Educators’ project, organised a cooking workshop for secondary school students from Olsztyn.

During the event, students learnt about the idea of Meatless Monday, explored conscious consumer attitudes with experts, including dealing with food labels and food packaging, and then stepped into the workshop kitchen, where they learnt about plant-based alternatives to their favourite dishes under the guidance of a chef. The event culminated with a shared meal and space to share their experiences.

– Meatless Monday is a great action that can be successfully incorporated into school canteens. Importantly, the students respond to the idea very enthusiastically! – the organisers conclude.