Mini kiwi i aktinidia pstrolistna – owoce dobrze radzące sobie w polskim klimacie – mogą zawierać związki chroniące organizm przed starzeniem. Badania pod kierunkiem prof. dr hab. Wioletty Błaszczak z Instytutu InLife wykazały, że ich ekstrakty skutecznie ograniczają w warunkach laboratoryjnych powstawanie AGEs, czyli związków łączonych ze starzeniem się i chorobami, takimi jak cukrzyca typu II.
Do rodzaju Actinidia należą zarówno dobrze znane kiwi zielone (Actinidia deliciosa), jak i mniej rozpowszechnione gatunki – mini kiwi (Actinidia arguta) oraz aktinidia pstrolistna (Actinidia kolomikta). Choć w Polsce są wciąż mniej popularne od klasycznego kiwi, doskonale przystosowały się do naszego klimatu. Ich owoce są bogatym źródłem polifenoli – naturalnych przeciwutleniaczy, którym przypisuje się liczne właściwości prozdrowotne.
W badaniach prowadzonych we współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu oraz Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie wykazano, że ekstrakty z owoców obu gatunków skutecznie hamowały powstawanie tzw. zaawansowanych produktów glikacji (AGEs). Są to związki powstające podczas reakcji cukrów z białkami, których nadmierne gromadzenie wiąże się z procesami starzenia organizmu oraz rozwojem wielu chorób cywilizacyjnych. Wyniki badań opublikowano w 2026 roku w czasopiśmie Molecules.
– Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych, dlatego ich wyniki wymagają dalszego potwierdzenia – wyjaśnia prof. Wioletta Błaszczak. – Pokazują one jednak, że mini kiwi i aktinidia pstrolistna są szczególnie cennym źródłem naturalnych przeciwutleniaczy (polifenoli), które mogą wspierać organizm w ograniczaniu procesów związanych ze starzeniem.
Istotnym odkryciem było również wykazanie, że za korzystne właściwości owoców nie odpowiada pojedynczy związek. Kluczowe znaczenie ma współdziałanie wielu różnych polifenoli, które wzajemnie wzmacniają swoje działanie. To właśnie ten efekt synergii decydował o wysokiej aktywności biologicznej ekstraktów.
– Uzyskane wyniki poszerzają wiedzę na temat prozdrowotnych właściwości owoców aktinidii i wskazują, że w przyszłości mogą znaleźć zastosowanie jako składnik żywności funkcjonalnej – podkreśla prof. Wioletta Błaszczak.
Badania zrealizowano we współpracy z Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu oraz Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Materiał do badań – owoce mini kiwi i aktinidii pstrolistnej – pozyskano dzięki współpracy ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Autorką koncepcji badań jest prof. dr hab. Wioletta Błaszczak z InLife Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk.
Więcej szczegółów o publikacji naukowej: Purification-Driven Modulation of Polyphenol Profile and Protein Glycation-Inhibitory Potential of Actinidia arguta and Actinidia kolomikta Fruit Extracts. Artur Szwengiel, Tomasz Sawicki, Monika Jabłońska, Piotr Latocha, Wioletta Błaszczak. Molecules 2026, 31(11), 1935 Open Access DOI: 10.3390/molecules31111935 (Special Issue Natural Bioactives and Functional Ingredients in Foods).
