Zdjęcie ze spotkania

In the rhythm of the sun and the seasons. Event recap

The human body functions in close connection with daily circadian and seasonal rhythms. Health and well-being are influenced by many biological and environmental factors, such as exposure to sunlight, sleep, physical activity, diet, and the gut microbiome. How natural cycles shape the functioning of the human body was the focus of the educational meeting „In the Rhythm of the Sun and the Seasons. Cycles That Govern Our Body”.

This was the fifth meeting organized as part of the ERA Chairs WELCOME2 project. The event took place on Saturday, December 13, at the InLife Institute and gathered more than 60 participants. The speakers included researchers from the InLife Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences, as well as a guest expert from the University of Warmia and Mazury.

The circadian rhythm as the key to health

At the very beginning of the meeting, dr Aleksandra Szczepkowska from the Physiology and Toxicology Team emphasized that every cell in our body has its own timekeeping mechanism. In a professional yet accessible way, she explained how being influenced by the day–night cycle and changing seasons affects the functioning of the human body, well-being, and energy levels. The lecture clearly showed that disruptions to the circadian rhythm-such as shift work, excessive artificial light, or irregular sleep-have real physiological consequences.

The sunny vitamin – D3

Dr Julia Jarosławska-Miszkiewicz from the Nutrigenomics Team spoke about how vitamin D affects our immunity, well-being, and sleep rhythm. Participants learned how the lack of light in winter influences brain function and the immune system. The researcher emphasized that vitamin D, commonly known as a dietary supplement or medication, is first and foremost a hormone. It acts as a guardian of our immunity, and the most powerful factor influencing its level is sunlight.

The clock and gut function

The next lecture shifted attention to the gut. Dr Anna Ogrodowczyk from the Food Immunology and Microbiology Team explained that the microbiome also “lives by the clock.” The composition and activity of gut bacteria change throughout the day and across seasons, responding to what we eat, when we eat, and how we live. She highlighted the importance of a seasonal diet for the microbiome and discussed the consequences of improper nutrition, which may lead to a reduction in the natural cyclical diversity of the microbiome-an important foundation of our immunity.

The clock and physical activity

An expert from the Collegium Medicum of the University of Warmia and Mazury, dr hab. Michał Boraczyński, professor at UWM, talked about how physical activity influences the regulation of sleep and wakefulness rhythms. Participants learned when to engage in intense exercise and when to choose calmer activities that support recovery. He also discussed chrono-exercise, a new field of research that takes into account the timing of physical activity.

– Knowledge builds resistance to disinformation and manipulation, which is why during educational meetings we offer a high-quality dose of reliable information. Direct contact with scientists helps build trust in credible scientific sources – emphasized Iwona Kieda, the event coordinator.

During breaks, participants were able to take part in a tasting of fermented foods. Healthy products were provided by Łukasz Świątkowski from a family-owned company in Kisiny, which has specialized in the natural production of fermented foods for many years.

Thank you for your participation, engagement, and interest. See you at the next educational meetings!

Read more

Zdjęcie ze spotkania

W rytmie słońca i pór roku. Relacja ze spotkania.

Organizm człowieka funkcjonuje w ścisłej zależności od rytmów dobowych i sezonowych. Na zdrowie i samopoczucie wpływa wiele czynników biologicznych i środowiskowych, takich jak ekspozycja na światło słoneczne, sen, aktywność fizyczna, sposób odżywiania czy mikrobiom jelitowy. O tym, jak naturalne cykle kształtują działanie organizmu, mogli dowiedzieć się uczestnicy spotkania edukacyjnego „W rytmie słońca i pór roku. Cykle, które rządzą naszym organizmem”.

Było to piąte spotkanie zorganizowane w ramach projektu ERA Chairs WELCOME2. Wydarzenie odbyło się w sobotę, 13 grudnia, w Instytucie InLife i zgromadziło ponad 60 uczestników. Prelegentami byli naukowcy z InLife Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk oraz zaproszony ekspert z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Rytm dobowy kluczem do zdrowia

Już na początku spotkania dr Aleksandra Szczepkowska z Zespołu Fizjologii i Toksykologii zwróciła uwagę, że – Każda komórka naszego ciała ma własny mechanizm odmierzający czas. Fachowo lecz przystępnie wytłumaczyła, jak to że pozostajemy pod wpływem cyklu dzień-noc i zmieniających się pór roku wpływa na funkcjonowanie organizmu człowieka, na samopoczucie, poziom energii do działania. Wykład jasno pokazał, że zaburzenia rytmu dobowego – praca zmianowa, nadmiar sztucznego światła czy nieregularny sen – mają realne konsekwencje fizjologiczne.

Słoneczna Witamina – D3

O tym jak witamina D wpływa na naszą odporność, samopoczucie czy rytm snu mówiła dr Julia Jarosławska-Miszkiewicz z Zespołu Nutrigenomiki. Uczestnicy mogli dowiedzieć się jak niedobór światła zimą wpływa na funkcjonowanie mózgu i układu immunologicznego. Naukowczyni podkreśliła fakt, że witamina D, znana jako suplement diety/lek, jest przede wszystkim hormonem. Pełni rolę  strażnika naszej odporności, a najsilniejszym czynnikiem wpływającym na jej poziom jest światło słoneczne.

Zegar a praca jelit

Kolejny wykład przeniósł uwagę uczestników do jelit. Dr Anna Ogrodowczyk z Zespołu  Immunologii i Mikrobiologii Żywności przekonywała, że mikrobiom również „żyje według zegara”. Skład i aktywność bakterii jelitowych zmienia się w ciągu doby i sezonów, reagując na to, co jemy, kiedy jemy i jak żyjemy. Naukowczyni zwróciła uwagę, jak ważne dla mikrobiomu jest stosowanie diety sezonowej oraz jakie konsekwencje niesie za sobą nieodpowiednie odżywianie, mogące prowadzić do obniżenia cyklicznej różnorodność mikrobiomu, która naturalnie buduje naszą odporność.

Zegar a aktywność fizyczna

Ekspert z Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, dr hab. Michał Boraczyński, prof. UWM, mówił o tym jak aktywność fizyczna wpływa na regulację rytmu snu i czuwania. Uczestnicy dowiedzieli się kiedy ćwiczyć intensywnie, a kiedy postawić na spokojniejszą aktywność wspierającą regenerację. Mówił o chrono-excersise nowej dziedzinie badań, która uwzględnia porę wykonywania ćwiczeń fizycznych.

– Wiedza uodparnia na dezinformację, manipulację dlatego na spotkaniach edukacyjnych oferujemy jej pełnowartościową dawkę. Bezpośrednie spotkania z naukowcami pomagają budować zaufanie do wiarygodnych źródeł naukowych – podkreśliła Iwona Kieda, koordynatorka wydarzenia.

W przerwach uczestnicy mogli wziąć udział w degustacji kiszonek, a o zdrowe produkty zadbał Łukasz Świątkowski z rodzinnej firmy w Kisinach, która od lat specjalizuje się w naturalnej produkcji kiszonek.

Dziękujemy za udział, aktywność i zainteresowanie. Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach edukacyjnych!

Poniżej film podsumowujący wydarzenie oraz galeria zdjęć.

Read more

Technolog w projekcie FLICKandGO

Dyrektor Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk ogłasza wewnętrzny nabór na stanowisko technologa w projekcie „FLICKandGO – unikalny zestaw do mrożonego embriotransferu”, realizowanym przez Zespół Biologii Zarodka.

Miejsce pracy: In-LifeInstytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, ul. Trylińskiego 18, 10-683 Olsztyn     

Obszar badawczy: nauki rolnicze, nauki biologiczne

Data rozpoczęcia pracy: styczeń 2026 r

Termin składania aplikacji: 18 grudnia 2025 r

Opis stanowiska i obowiązków:

  • Przygotowanie mediów hodowlanych,
  • utrzymywanie w dobrym stanie technicznym aparatury, sprzętu i szkła laboratoryjnego,
  • zapewnienie właściwego przechowywania odczynników chemicznych,
  • sterylizacja sprzętu i szkła.

Wymagania:

  • Wykształcenie: biotechnolog, biolog, analityk medyczny, zootechnik bądź pokrewne,
  • umiejętności pracy w laboratorium,
  • obsługa podstawowego sprzętu laboratoryjnego.

W ramach rekrutacji wewnętrznej oferujemy:

  • Wynagrodzenie brutto: 5 300,00 zł,
  • Wymiar zaangażowania w projekcie: 1 etat (Zad. 1A, 2A, 3A),
  • Okres zatrudnienia w projekcie: 32 miesiące.

Dokumenty aplikacyjne wymagane od kandydatów:

  • list motywacyjny zawierający informacje o najsilniejszych stronach kandydata,
  • życiorys (CV) uwzględniający wszystkie osiągniecia niezbędne do oceny posiadanych kwalifikacji,
  • inne dokumenty, które według kandydata mogą okazać się istotne przy rozpatrzeniu jego kandydatury.

Uwagi końcowe:

  • rozmowy kwalifikacyjne zostaną przeprowadzone z wybranymi kandydatami,
  • o terminie rozmów kwalifikacyjnych wybrani kandydaci zostaną poinformowani telefonicznie,
  • Instytut zastrzega sobie prawo do wcześniejszego zakończenia rekrutacji lub jej przedłużenia bez podawania przyczyny,
  • ostateczną decyzję o zatrudnieniu osoby wyłonionej w procesie rekrutacji podejmuje Dyrektor In-Life Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk,
  • oferty niespełniające wymagań formalnych oraz wszystkie pozostałe oferty z wyjątkiem oferty wybranego kandydata/kandydatki zostaną zniszczone w ciągu 30 dni od zakończenia rekrutacji.

Zgłoszenie na konkurs należy przesłać na adres e-mail: rekrutacja@pan.olsztyn.pl do 18 grudnia 2025 roku do godziny 12:00.

W tytule wiadomości proszę wpisać „Technolog FLICKandGO”.

Podanie przez Pana/Panią danych osobowych jest dobrowolne.

Read more

Seminarium OL-PAN – 12.12.2025

OL-PAN seminar – 12.12.2025

The Institute of Animal Reproduction and Food Research of the Polish Academy of Sciences in Olsztyn has the honor of inviting you to the next open “OL-PAN” seminar. The “OL-PAN” seminars are scientific meetings dedicated to the exchange of knowledge and experience. They bring together researchers from various fields of life sciences, who present the latest discoveries and inspire shared discussion.

The guest of the upcoming event will be Mikołaj Ogrodnik, PhD leader of the Tissue Damage Responses in Regeneration and Aging team at the Ludwig Boltzmann Institute in Vienna, who will deliver a lecture entitled „Skin damage responses: links to healing & aging”.

Dr. Mikołaj Ogrodnik received his PhD at the Newcastle Institute for Ageing (Newcastle upon Tyne, UK) and conducted his post-doctoral research at the Mayo Clinic (Rochester, MN, USA). His pre- and post-doctoral work focused primarily on the relationship between cellular senescence and organ function in ageing and obesity. Since 2020, he has led the research group Tissue Damage Responses in Regeneration and Aging at the Ludwig Boltzmann Institute in Vienna. Ogrodnik’s laboratory explores a wide range of topics, including:

  • Mapping and controlling cell fates in injuries;
  • Advancing the understanding of rapid responses to tissue damage to enable regeneration;
  • Improving the grafting capacity of artificial human skin.

More information about the speaker can be found HERE.

The seminar will take place on December 12 (Friday) at 9:00 AM on the ZOOM platform.

Participation in the event is open and free of charge.

Topic: OL-PAN Seminar
Time: Dec 12, 2025, 08:30 Warsaw

Join the Zoom meeting (link)
Meeting ID: 912 4084 0028
Passcode: 382806

Language of the lecture: English

You are warmly invited!

Read more

Seminarium OL-PAN – 12.12.2025

Seminarium OL-PAN – 12.12.2025

Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie ma zaszczyt zaprosić na kolejne otwarte seminarium „OL-PAN”. Seminaria „OL-PAN” to spotkania naukowe poświęcone wymianie wiedzy i doświadczeń. Udział w nich biorą badacze reprezentujący  różne obszary nauk o życiu, którzy prezentują najnowsze odkrycia i inspirują do wspólnej dyskusji.

Gościem najbliższego wydarzenia będzie dr Mikołaj Ogrodnik, lider zespołu Tissue Damage Responses in Regeneration and Aging z Instytutu Ludwiga Boltzmana w Wiedniu, który wygłosi wykład pt. „Skin damage responses: links to healing & aging”.

Dr Mikołaj Ogrodnik uzyskał stopień doktora w Newcastle Institute for Ageing (Newcastle upon Tyne, Wielka Brytania), a badania podoktorskie prowadził w Mayo Clinic (Rochester, MN, USA). Jego prace przed- i podoktorskie koncentrowały się głównie na zależnościach między starzeniem komórkowym a funkcjonowaniem narządów w kontekście starzenia i otyłości. Od 2020 roku kieruje grupą badawczą Tissue Damage Responses in Regeneration and Aging w Instytucie Ludwiga Boltzmanna w Wiedniu. Laboratorium dr. Ogrodnika bada szeroki zakres zagadnień, w tym:

  • Mapowanie i kontrolowanie losów komórek w urazach;
  • Pogłębianie zrozumienia szybkich reakcji na uszkodzenia tkanek w celu umożliwienia regeneracji;
  • Udoskonalanie zdolności przeszczepiania sztucznej ludzkiej skóry.

Więcej informacji o prelegencie można znaleźć TUTAJ.

Seminarium odbędzie się 12 grudnia (piątek) o godzinie 9:00 na platformie ZOOM.

Udział w wydarzeniu jest otwarty i bezpłatny.

Temat: Seminarium OL-PAN 
Czas: 12 gru 2025 08:30 Warszawa

Dołącz do spotkania: Zoom (link)
Identyfikator spotkania: 912 4084 0028
Kod dostępu: 382806

Język wykładu: Angielski

Serdecznie zapraszamy!

Read more

The Institute with five new NCN grants

NCN-logo-poziom-en

The latest calls of the National Science Centre, OPUS and PRELUDIUM, have brought our Institute five funded projects. Thanks to them, research teams will be able to deepen their knowledge, among others, on animal fertility, circadian rhythms of the brain, communication between reproductive system cells and the role of vitamin D in the functioning of the human immune system.

REACHING HIGHER

OPUS 29 is a call for research projects open to scientists at all stages of their careers. In this edition, 2,538 proposals were submitted, of which 344 received funding for a total amount of over 636.1 million PLN (success rate: 13.55%). Four projects at our Institute received funding.

Kowalik Magdalena

Title: The role of PAQR receptors in regulating the function of the bovine corpus luteum.

Principal Investigator: Assoc. Prof. Magdalena Karolina Kowalik from the Team of Physiology and Toxicology of Reproduction.

Budget: 2,423,652 PLN

Implementation period: 2026–2029

The project focuses on determining the role of PAQR receptors in regulating the function of the bovine corpus luteum, a key organ responsible for progesterone production and the proper course of the oestrous cycle and early pregnancy. The research will determine how different isoforms of PAQR receptors affect steroidogenesis, angiogenesis, prostaglandin secretion and apoptosis in luteal cells and vascular endothelial cells. Understanding these mechanisms at the molecular and cellular levels is essential to explain why disturbances in corpus luteum function lead to infertility, implantation problems or early pregnancy loss. The project will provide new data on the non-genomic activity of progesterone, complementing knowledge of its classical nuclear pathways. The results may be significant not only cognitively but also practically — supporting the development of diagnostic and therapeutic strategies in reproductive medicine in animals and potentially humans. This research will allow a more complete understanding of how a hormone critical for reproduction acts at multiple levels of regulation, influencing female fertility.

Aleksandra Szczepkowska

Title: CHRONOFLOW: Integrated study of circadian rhythms of the choroid plexus (transcriptomic, miRNA and proteomic analysis) in the context of blood–cerebrospinal fluid barrier function and the glymphatic system.

Principal Investigator: Dr Aleksandra Dąbrówka Szczepkowska from the Team of Physiology and Toxicology.

Budget: 2,950,936 PLN

Implementation period: 2026–2029

The researchers will examine how the internal biological clock affects the functioning of the choroid plexus – the structure responsible for producing cerebrospinal fluid – as well as the function of the blood–brain barrier and the so-called glymphatic system (the brain’s metabolic waste clearance system operating during sleep). Proper circadian rhythms in these structures play an important role in maintaining nervous system homeostasis. Disruptions in circadian rhythm may impair toxin removal from the brain and increase the risk of neurodegenerative diseases. The results of the project will expand knowledge on how the daily cycle regulates processes of brain cleansing and regeneration, which in the future may help develop new strategies for preventing and treating neurodegenerative disorders.

Mariola Dietrich

Title: Extracellular vesicles – potential mediators in the functioning of the male reproductive system in fish.

Principal Investigator: Prof. Mariola Aleksandra Dietrich, member of the Gamete Biology Team (project partner: Jagiellonian University in Kraków).

Budget:
3,311,934 PLN (Institute 2,169,770 PLN, University 1,142,164 PLN)

Implementation period: 2026–2029

The project investigates the role of extracellular vesicles (EVs) as potential mediators of processes occurring in the male reproductive system of fish, with particular emphasis on their function in regulating semen quality, immunity and stress response. EVs carry proteins, lipids and genetic material, enabling them to influence intercellular communication and reproductive processes, yet their role in fish remains poorly understood. The project will combine research on carp — a key aquaculture species — and zebrafish, a model laboratory organism, to comprehensively explain how EVs interact with sperm cells and immune cells. The results will help determine how environmental stress and infections alter the composition and function of vesicles, thereby affecting male fertility. The research may contribute to developing new biomarkers of fish health, supporting early detection of problems in aquaculture and more sustainable aquaculture management.

Joanna Jaworska

Title: The role of trophoblast in modulating pro-fibrotic processes in the mare endometrium: a new perspective on the mechanisms underlying this phenomenon.

Principal Investigator: Dr Joanna Katarzyna Jaworska from the Team of Molecular Basics of Equine Reproduction.

Budget: 4,081,876 PLN

Implementation period: 2026–2029

The research aims to determine whether trophoblast signalling in early pregnancy plays a role in initiating or intensifying pro-fibrotic processes in the mare endometrium. The project will include a detailed characterisation of the trophoblast and its secretome using spatial single-cell transcriptomics, as well as an analysis of the cellular and molecular interactions responsible for the remodelling of the extracellular matrix. The project will also verify whether previous pregnancies and altered cellular composition of the endometrium predispose to the development of an environment favourable to fibrosis. The collected data will allow identification of key signalling pathways, miRNAs and cell populations initiating pathological tissue remodelling. These results are crucial for understanding the pathogenesis of fertility loss in mares and may form the basis for developing targeted therapies that minimise the risk of fibrosis while preserving proper implantation mechanisms.

A GOOD START – PRELUDIUM 24

Another project received funding under a call aimed at researchers at the beginning of their scientific careers. PRELUDIUM 24 is a competition for scientists without a PhD, enabling them to carry out small research projects. A total of 2,506 proposals were submitted to PRELUDIUM 24, of which 369 were approved for funding for a total amount of over 61.6 million PLN (success rate: 14.72%). One project at our Institute received funding.

Parcival Maissan

Title: Discovering the circadian potential of vitamin D in human immune cells.

Principal Investigator: Parcival Maissan, MSc, PhD candidate from the Nutrigenomics Team; scientific supervisor: Prof. Carsten Carlberg.

Budget: 70,000 PLN

Implementation period: 2026–2027

The project investigates whether vitamin D can influence the “biological clock” of immune cells — the rhythms that control their daily activities. The researchers will examine whether vitamin D supplementation changes the pace or nature of daily gene expression cycles in these cells, and whether its action may support better synchronisation of immune rhythms. The analysis will include monitoring changes in gene expression over 36 hours under different experimental conditions, using advanced sequencing methods. The results will determine whether both the amount and timing of vitamin D intake are important for immune system function. This project is important because it may indicate new strategies for supporting immunity through the deliberate “tuning” of the body’s circadian rhythms.

The funding obtained is not only recognition of the high quality of research conducted at our Institute but also a real opportunity to develop new scientific directions and contribute important insights to global knowledge on health, reproduction and cell biology. We warmly congratulate all the awardees and wish them fruitful research work, inspiring discoveries and successes that will strengthen the position of our Institute as one of the leading scientific centres in Poland.

Read more

Instytut z pięcioma nowymi grantami NCN

ncn logo

Najnowsze konkursy Narodowego Centrum Nauki OPUS i PRELUDIUM przyniosły naszemu Instytutowi pięć dofinansowanych projektów. Dzięki nim zespoły badawcze będą mogły pogłębić wiedzę m.in. o płodności zwierząt, rytmach okołodobowych mózgu, komunikacji komórek układu rozrodczego oraz roli witaminy D w działaniu ludzkiego układu odpornościowego.

SIĘGAĆ WYŻEJ

OPUS 29 to konkurs na projekty badawcze otwarty dla naukowców na wszystkich etapach kariery. W tej edycji złożono 2538 wniosków, z których 344 otrzymały finansowanie na łączną kwotę ponad 636,1 mln zł (wskaźnik sukcesu: 13,55%). Finansowanie w naszym Instytucie otrzymały 4 projekty.

Magdalena Kowalik

Tytuł: Udział receptorów PAQR w regulacji funkcji ciałka żółtego krowy.

Kierownik projektu: dr hab. Magdalena Karolina Kowalik z Zespołu Fizjologii i Toksykologii Rozrodu.

Budżet: 2 423 652 zł

Okres realizacji: 2026 – 2029

Projekt koncentruje się na określeniu roli receptorów PAQR w regulacji funkcji ciałka żółtego krowy, kluczowego narządu odpowiedzialnego za produkcję progesteronu i prawidłowy przebieg cyklu rujowego oraz wczesnej ciąży. Badania pozwolą ustalić, jak różne izoformy receptorów PAQR wpływają na steroidogenezę, angiogenezę, sekrecję prostaglandyn oraz procesy apoptozy w komórkach lutealnych i śródbłonka naczyń krwionośnych. Zrozumienie tych mechanizmów na poziomie molekularnym i komórkowym jest niezbędne, aby wyjaśnić, dlaczego zaburzenia funkcji ciałka żółtego prowadzą do niepłodności, problemów z implantacją czy utrzymaniem wczesnej ciąży. Projekt dostarczy nowych danych dotyczących pozagenomowej aktywności progesteronu, uzupełniając wiedzę o jego klasycznych szlakach jądrowych. Wyniki mogą mieć znaczenie nie tylko poznawcze, ale również praktyczne — wspierając rozwój strategii diagnostycznych i terapeutycznych w medycynie rozrodu zwierząt i potencjalnie ludzi. Dzięki temu badaniu możliwe będzie pełniejsze zrozumienie, jak hormon kluczowy dla reprodukcji działa na wielu poziomach regulacji, wpływając na płodność samic.

Aleksandra Szczepkowska

Tytuł: CHRONOFLOW: Zintegrowane badanie rytmów okołodobowych splotu naczyniówkowego (analiza transkryptomiczna, miRNA i proteomiczna) w kontekście funkcji bariery krew–płyn mózgowo-rdzeniowy i systemu glimfatycznego.

Kierownik projektu: dr Aleksandra Dąbrówka Szczepkowska z Zespołu Fizjologii i Toksykologii.

Budżet: 2 950 936 zł

Okres realizacji: 2026 – 2029

Naukowcy zbadają, jak wewnętrzny zegar biologiczny wpływa na pracę splotu naczyniówkowego – struktury odpowiedzialnej za wytwarzanie płynu mózgowo-rdzeniowego – oraz na funkcjonowanie bariery krew–mózg i tzw. systemu glimfatycznego (układu oczyszczania mózgu z metabolitów podczas snu). Prawidłowe rytmy okołodobowe w tych strukturach odgrywają ważną rolę w utrzymaniu homeostazy układu nerwowego. Zakłócenia rytmu dobowego mogą przyczyniać się do gorszego usuwania toksyn z mózgu i zwiększać ryzyko chorób neurodegeneracyjnych. Rezultaty projektu poszerzą wiedzę o tym, w jaki sposób cykl dobowy reguluje procesy oczyszczania i regeneracji mózgu, co w przyszłości może pomóc w opracowaniu nowych strategii zapobiegania i leczenia schorzeń neurodegeneracyjnych.

Mariola Dietrich

Tytuł: Pęcherzyki zewnątrzkomórkowe – potencjalne mediatory w funkcjonowaniu męskiego układu rozrodczego ryb.

Kierownik projektu: prof. dr hab. Mariola Aleksandra Dietrich z Zespołu Biologii Gamet (Partnerem projektu jest Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)

Budżet:
3 311 934 zł (Instytut 2 169 770 zł, Uniwersytet 1 142 164 zł)

Okres realizacji: 2026 – 2029

Projekt bada rolę pęcherzyków zewnątrzkomórkowych (EVs) jako potencjalnych mediatorów procesów zachodzących w męskim układzie rozrodczym ryb, ze szczególnym uwzględnieniem ich funkcji w regulacji jakości nasienia, odporności i odpowiedzi na stres. EVs przenoszą białka, lipidy i materiał genetyczny, dzięki czemu mogą wpływać na komunikację między komórkami oraz na przebieg procesów reprodukcyjnych, jednak ich rola u ryb pozostaje słabo poznana. Projekt połączy badania na karpiu – gatunku kluczowym dla akwakultury – oraz danio pręgowanym, modelowym organizmie laboratoryjnym, aby kompleksowo wyjaśnić, jak EVs oddziałują na plemniki i komórki odpornościowe. Wyniki pozwolą określić, w jaki sposób stres środowiskowy i infekcje zmieniają skład i działanie pęcherzyków, a tym samym wpływają na płodność samców. Badania mogą przyczynić się do opracowania nowych biomarkerów zdrowia ryb, wspierających wczesne wykrywanie problemów w hodowli oraz bardziej zrównoważone zarządzanie akwakulturą.

Joanna Jaworska

Tytuł: Rola trofoblastu w modulacji procesów pro-fibrotycznych w endometrium klaczy: nowe spojrzenie na mechanizmy leżące u podstaw tego zjawiska.

Kierownik projektu: dr Joanna Katarzyna Jaworska z Zespołu Molekularnych Podstaw Rozrodu Koni.

Budżet: 4 081 876 zł

Okres realizacji: 2026 – 2029

Badania mają na celu wyjaśnienie, czy sygnalizacja trofoblastu we wczesnej ciąży odgrywa rolę w inicjowaniu lub nasilaniu procesów pro-fibrotycznych w endometrium klaczy. Badania obejmą szczegółową charakterystykę trofoblastu i jego sekretomu z wykorzystaniem przestrzennej transkryptomiki jednokomórkowej oraz analizę interakcji komórkowych i molekularnych odpowiedzialnych za przebudowę macierzy zewnątrzkomórkowej. Projekt zweryfikuje również, czy przebyte ciąże oraz zmieniony skład komórkowy endometrium predysponują do rozwoju środowiska sprzyjającego zwłóknieniu. Uzyskane dane pozwolą zidentyfikować kluczowe szlaki sygnałowe, miRNA i populacje komórek inicjujących procesy patologicznej przebudowy tkanki. Wyniki te mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia patogenezy utraty płodności u klaczy i mogą stanowić podstawę do opracowania ukierunkowanych terapii minimalizujących ryzyko zwłóknienia przy zachowaniu prawidłowych mechanizmów implantacji.

NA DOBRY POCZĄTEK – PRELUDIUM 24

Kolejny projekt uzyskał finansowanie w ramach konkursu skierowanego do badaczy na początku kariery naukowej. PRELUDIUM 24 to konkurs dla naukowców bez stopnia doktora, pozwalający realizować niewielkie projekty. Do PRELUDIUM 24 wpłynęło 2506 wniosków, z czego 369 zakwalifikowano do finansowania na łączną kwotę ponad 61,6 mln zł (wskaźnik sukcesu: 14,72%). W naszym Instytucie finansowanie otrzymał 1 projekt.

Parcival Maissan

Tytuł: Odkrywanie cyrkadialnego potencjału witaminy D w ludzkich komórkach odpornościowych.

Kierownik projektu: mgr Parcival Maissan, doktorant z Zespołu Nutrigenomiki, opiekun naukowy: prof. Carsten Carlberg.

Budżet: 70 000 zł

Okres realizacji: 2026 – 2027

Projekt bada, czy witamina D może wpływać na „zegar biologiczny” komórek odpornościowych, czyli rytmy, które sterują ich codzienną aktywnością. Naukowcy sprawdzą, czy suplementacja witaminy D zmienia tempo lub charakter dobowych cykli ekspresji genów w tych komórkach, a także czy jej działanie może wspierać lepszą synchronizację rytmów odpornościowych. Analiza obejmie monitorowanie zmian w ekspresji genów przez 36 godzin w różnych warunkach eksperymentalnych, z wykorzystaniem nowoczesnych metod sekwencjonowania. Wyniki pozwolą ustalić, czy zarówno ilość, jak i pora przyjmowania witaminy D mają znaczenie dla funkcjonowania układu odpornościowego. Projekt jest ważny, ponieważ może wskazać nowe strategie wspierania odporności poprzez świadome „dostrajanie” rytmów dobowych organizmu.

Uzyskane finansowanie to nie tylko docenienie wysokiej jakości badań prowadzonych w naszym Instytucie, ale także realna szansa na rozwijanie nowych kierunków naukowych i wnoszenie ważnego wkładu w światową wiedzę o zdrowiu, rozrodzie i biologii komórki. Serdecznie gratulujemy wszystkim laureatom i życzymy im owocnych prac badawczych, inspirujących odkryć oraz sukcesów, które będą wzmacniały pozycję naszego Instytutu jako jednego z wiodących ośrodków naukowych w Polsce.

Read more

Młodzi badacze o przyszłości sektora żywności – XXII Konferencja Naukowa Młodych Badaczy

Młodzi badacze o przyszłości sektora żywności – XXII Konferencja Naukowa Młodych Badaczy

Jak będzie wyglądać jedzenie przyszłości? Jakie innowacje trafią na nasze stoły, a jakie wyzwania pojawią się po drodze? Odpowiedzi na te pytania szukali uczestnicy XXII Konferencji Naukowej Młodych Badaczy, którą zorganizowaliśmy wspólnie z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.

Konferencja po raz kolejny stworzyła przestrzeń do prezentacji pomysłów, eksperymentów i wyników badań, które mogą realnie wpłynąć na rozwój żywności i zdrowia człowieka.

Wykład inauguracyjny – nowa żywność pod lupą

Wydarzenie otworzył wykład „Nowa żywność – nadzieje i obawy”, poświęcony temu, jak innowacyjne produkty mogą zmienić naszą dietę i sposób myślenia o jedzeniu. Dyskusja dotyczyła zarówno potencjału nowych technologii, jak i kwestii bezpieczeństwa, etyki oraz społecznej akceptacji.

Co kształtuje jedzenie przyszłości

  • nowatorskie surowce i produkty – lody z dodatkiem grzybów, mikroalgi w nabiale, egzotyczne rośliny w kotletach hybrydowych,
  • fermentacja i prefermentacja jako sposób na tworzenie funkcjonalnych produktów z serwatki, aronii czy kolostrum,
  • nowe narzędzia badawcze dla nauki o żywieniu: od projektów dotyczących cukrzycy i żywienia pacjentów dializowanych, po analizy pielęgnacji skóry na poziomie genów,
  • szczegółowe podejście do bezpieczeństwa żywności – akrylamid, Listeria, ryzyko fałszowania produktów oraz obecność pierwiastków śladowych w przyprawach.

Przekrój tematów pokazał, że młodzi badacze nie tylko obserwują trendy, ale aktywnie poszukują rozwiązań, które mogą usprawnić produkcję żywności, poprawić zdrowie konsumentów i zwiększyć transparentność rynku.

Nagrodzone wystąpienia

Podczas konferencji wyróżniono autorów najbardziej wartościowych prelekcji. Nagrody trafiły do:

  • Agaty Dąbkowskiej: Ocena możliwości zastosowania β-glukanów w produkcji hybrydowych deserów,
  • Joanny Wiśniewskiej: Opracowanie i charakterystyka wielogatunkowego modelu in vitro „stopy cukrzycowej”,
  • Wiktora Zielińskiego: Akrylamid pod kontrolą – elektrochemiczny aptaczujnik jako narzędzie detekcji.

W organizację i merytoryczny nadzór konferencji zaangażowali się członkowie Komitetów:

  • Komitet Naukowy: prof. dr hab. inż. Barbara Wróblewska, dr Lidia Markiewicz oraz ze strony UWM prof. dr hab. inż. Małgorzata Darewicz i prof. dr hab. inż. Anna Iwaniak,
  • Komitet Organizacyjny: dr Anna Maria Ogrodowczyk, dr Joanna Fotschki, mgr Aleksandra Kuliga oraz ze strony Uniwersytetu dr Justyna Bucholska i dr Damir Mogut.

Konferencja Młodych Badaczy to nie tylko prezentacje – to przede wszystkim wymiana myśli, inspirujące dyskusje i budowanie środowiska, w którym młodzi naukowcy mogą rozwijać się i współpracować. Tegoroczna edycja ponownie udowodniła, że innowacyjność, odwaga i świeże spojrzenie mogą przenosić badania nad żywnością i zdrowiem na zupełnie nowy poziom.

Read more

Młodzi badacze o przyszłości sektora żywności – XXII Konferencja Naukowa Młodych Badaczy

What will the food of the future look like?

Which innovations will reach our tables, and what challenges may arise along the way? These were the questions explored by participants of the 22nd Scientific Conference of Young Researchers, which we organised together with the University of Warmia and Mazury in Olsztyn.

The conference once again created a space for presenting ideas, experiments and research results that can have a real impact on the development of food and human health.

Inaugural lecture – new food under the spotlight

The event opened with the lecture „New food – hopes and concerns”, dedicated to how innovative products can change our diet and the way we think about food. The discussion covered both the potential of new technologies and issues of safety, ethics and social acceptance.

What shapes the food of the future

  • innovative raw materials and products – ice cream with mushrooms, microalgae in dairy products, exotic plants in hybrid cutlets,
  • fermentation and prefermentation as a way to create functional products from whey, chokeberry or colostrum,
  • new research tools for nutrition science: from projects on diabetes and the nutrition of dialysis patients to analyses of skin care at the gene level,
  • a detailed approach to food safety – acrylamide, Listeria, the risk of product adulteration and the presence of trace elements in spices.

The range of topics showed that young researchers not only observe trends but actively look for solutions that can improve food production, enhance consumer health and increase market transparency.

Awarded presentations

During the conference, awards were presented to the authors of the most valuable talks. The awards went to:

  • Agata Dąbkowska: Assessment of the potential use of β-glucans in the production of hybrid desserts,
  • Joanna Wiśniewska: Development and characterisation of a multi-species in vitro model of the „diabetic foot”,
  • Wiktor Zieliński: Acrylamide under control – an electrochemical aptasensor as a detection tool.

Members of the following committees were involved in the organisation and scientific supervision of the conference:

  • Scientific Committee: Prof. Barbara Wróblewska, Dr Lidia Markiewicz, and from UWM Prof. Małgorzata Darewicz and Prof. Anna Iwaniak,
  • Organising Committee: Dr Anna Maria Ogrodowczyk, Dr Joanna Fotschki, MSc Aleksandra Kuliga and from the University Dr Justyna Bucholska and Dr Damir Mogut.

The Scientific Conference of Young Researchers is not only a series of presentations – it is above all an exchange of ideas, inspiring discussions and the building of an environment in which young scientists can grow and collaborate. This year’s edition once again proved that innovation, courage and a fresh perspective can take research on food and health to an entirely new level.

Read more