Skip to main content

Działalność naukowa


Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie prowadzi badania podstawowe w dziedzinach nauk rolniczych, weterynaryjnych oraz biologicznych. Wyniki badań mają zastosowanie w przemyśle spożywczym, przetwórczym, hodowli zwierząt a także medycynie weterynaryjnej i ludzkiej.

Priorytety badawcze Instytutu:

  1. Regulacja cyklu jajnikowego i mechanizmy kontrolujące interakcje pomiędzy gametami, zarodkiem, a organizmem matki oraz „okno implantacyjne” u ludzi i zwierząt.
  2. Biotechnika i biotechnologia rozrodu w celu zapobiegania i leczenia niepłodności, ochrony bioróżnorodności produkcji zwierzęcej i wybranych gatunków zwierząt zagrożonych wyginięciem.
  3. Wpływ czynników genetycznych i środowiskowych (żywienie, zanieczyszczenie środowiska) na regulacje procesów fizjologicznych i patologicznych rozrodu u ludzi i zwierząt.
  4. Doskonalenie żywności i żywienia dla ochrony zdrowia ludzi i zwierząt z wykorzystaniem biologicznych aktywnych substancji pochodzenia naturalnego.
  5. Rozwój metodologii badania składników żywności dla oceny jej jakości i wzajemnego oddziaływania w produkcie oraz na poziomie organizmu żywego.

Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, choć działa dopiero 20 lat, od początku plasował się na czele polskich placówek naukowych w kolejnych rankingach przeprowadzanych przez Komitet Badań Naukowych czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Najważniejsze osiągnięcia naukowe Instytutu:

  • odkrycie nieznanych mechanizmów transferu hormonów i neurohormonów w organizmie samicy;
  • stwierdzenie po raz pierwszy na świecie bezpośredniego oddziaływania hormonów gonadotropowych na macicę (a nie jak do tej pory sądzono poprzez jajnik);
  • odkrycie niebywałego znaczenia układu noradrenergicznego i oksytocyny w regulacji czynności jajnika;
  • utworzenie Banku Nasienia Ryb w Instytucie i udoskonalenie technologii kriokonserwacji nasienia ryb.;
  • zbadano korzystne dla zdrowia człowieka oddziaływanie dobroczynnych bakterii przewodu pokarmowego oraz wdrożono do produkcji żywność z ich udziałem, również o obniżonych właściwościach alergennych;
  • opatentowano otrzymywanie dietetycznych preparatów skrobiowych o obniżonej strawności przez enzymy układu pokarmowego człowieka;
  • opracowano szereg metod izolacji i identyfikacji roślinnych związków bioaktywnych niezbędnych do śledzenia ich przemian w procesach produkcji żywności oraz w organizmie konsumenta po ich spożyciu.

Kształcenie młodej kadry na wysokim poziomie, oprócz pracy badawczej, to drugi nurt działalności Instytutu. Prace dyplomowe wykonuje tu około 30 doktorantów (w tym 23 z nich w ramach studiów doktoranckich powołanych w roku 2006 w Instytucie) i magistrantów. Aż 13 naszych młodych naukowców, którzy nie skończyli 30 lat, uzyskało prestiżowe stypendia Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za osiągnięcia naukowe. Oprócz stypendium FNP, doktoranci Instytutu zdobywają laury zagranicą, czego przykładem jest zdobycie pierwszego miejsca za najlepszą prezentację pracy naukowej na zjeździe Society of the Study of Reproduction w Wielkiej Brytanii w 2005 r. (dr Agnieszka Wacławik), czy inne stypendia polskie i zagraniczne.
Jedną z tajemnic sukcesów naukowych olsztyńskiej placówki PAN jest dobra współpraca z wiodącymi ośrodkami naukowymi na świecie. Kraje, z którymi Instytut utrzymuje najwięcej kontaktów, to: Hiszpania, Finlandia, Niemcy, a poza Europą – USA, Japonia i ostatnio Indie. Nie ma dnia w roku, aby pracownik z Instytutu nie przebywał za granicą, a w naszych laboratoriach nie gościli naukowcy z zagranicy.